2003
|
|
Aurreko paragrafoek adingabeen epaileak hartutako erabakiak aipatzen dituztela kontuan hartuta, erabaki horiek auto bidez jasoko dira, eta auto horren aurka, zuzen zuzenean, gora jotzeko errekurtsoa jarri ahal izango da, bost egun balioduneko epean, probintziako audientzian. Lege hau indarrean jartzen denetik bi hilabeteko epean
|
hartu
dituzte adingabeen epaileekbearen egoera ez da aldatuko. erabaki horiek. Epe horretan, adinga
|
|
2 Kautela neurria barneratzea izanez gero, neurri hori
|
hartu
ahal izateko kontuan hartuko dira egitateen larritasuna, egitateon oihartzuna eta gizarteanzarte inguruabarrak balioetsiz. Adinga eragindako ezinegona, betiere adingabearen inguruabar pertsonalak eta gibeen epaileak erabakia hartuko du Fiskaltzak egindako proposamenaren gainean, eta, horretarako, agerraldia egingo da.
|
|
Heziketa, kultura, hezkuntza, lanbide, lan, sexu hezkuntza edo bide hezkuntzako programak nahiz horien antzekoak ezartzen direnean, horietan parte
|
hartu
beharra.
|
|
Aurreko paragrafoan xedatutakoaren ondoreetarako, adiskidetzea gertatu dela ulertuko da, adingabeak eragindako kaltea aitortu eta biktimari barkamena eskatu ondoren, biktimak harentearen onerako zenbait ekintza burutze barkamen eskeak onartzen dituenean; eta kaltea konpondu dela ulertuko da, adingabeak biktimarekin edo kaltedunarekin horren mesederako edo gizarko konpromisoa
|
hartu
eta konpromiso hori benetan betetzen duenean. Horrek guztiak ez dio kalterik egiten alderdiek ituna egin izanari, erantzukizun zibilaren ondoriozko akzioa, lege honetan ezarrita dagoena, egikaritzeari buruz, delitu edo faltak erantzukizun hori eratortzen duen neurrian.
|
|
Lege honen 61 artikuluan ezarritako akzioei kalterik egin gabe, prozeduran akusatzaile partikular gisa agertu ahal izango dira delitutik zuzeneko ofentsa
|
hartu
duten pertsonak, euren gurasoak, jaraunsleak, edo legezko ordezkariak, haiek adingabe edo ezgai direnean; prozeduran alderdi izateak eratortzen dituen ahalmenak eta eskubideak izango dituzte, eta, horien artean, besteak beste, hurrengoak:
|
|
Dela instrukzio fasean, dela entzunaldi fasean, frogak egiten direnean, horietan parte
|
hartu
ahal izango dute; ondore horietarako, organo jarduleak bekaldura froga egitea ezets dezake, baldin eta, hori eskatu arren, oinarrizkoa ez bada egitateak ikertzeko edo adingabeak horietan zein parte hartze izan duen jakiteko.
|
|
h) Egindako ikustaldi edo entzunaldietan parte
|
hartu
ahal izango dute.
|
|
Abokatutzaren Kontseilu Nagusiak xedapen egokiak ezarriko ditu, elkargoetan, beharrezkoa izanez gero, ikastaro homologatuak eman daitezen, eta, horiei esker, letraduek, interesa duten neurrian, adingabeen arloan espezializazioa beregana dezaten, jurisdikzio horretako organoetan esku
|
hartu
ahal izateko.
|
|
Adingabea bere legezko ordezkariekin batera egon daiteke, salbu eta epaileak kontrakoa erabakitzen duenean, behin aurretiaz aipatutako fiskaltzari, adingabearen letraduari eta talde teknikoaren ordezkariari entzun eta gero. Entzunaldian parte har dezake, orobat, adingabeak babestu edo eraldatzeko erakunde publikoaren ordezkariak, baldin eta erakunde horrek instrukzioko jardunean parte
|
hartu
eta epaileak hala erabakitzen badu.
|
|
Errekurtsoaren gaineko ebazpena eman aurretik, jendaurreko ikustaldia egingo da, salbu eta epaileak, gizabanako egotziaren edo biktimaren intereserako, ikustaldia ateak itxita egitea erabakitzen duenean. Alderdiak ikustaldi horretara agertu behar dira, eta, auzitegiak egoki baderitzo, agertu behar dira, orobat, talde teknikoaren ordezkaria eta adingabeak babestu edo eraldatzeko erakunde publikoaren ordezkaria, kasu zehatz horretan parte
|
hartu
izan duten heinean. Errekurtsogileak auzitegiari eska diezaioke, auzialdian proposatu eta onartutako frogen artean, egin ez zirenak egiteko, Prozedura Kriminalaren Legeko erregelekin bat etorriz.
|
|
Horren ondorioz, zentroko bizimodua antolatzeko erreferentzia gisa
|
hartu
behar da askatasuneko bizimodua; barneratzeak adingabearentzat edo haren familiarentzat ondorio kaltegarriak izan ditzakeenez gero, ondorio horiek ahalik eta gehien txikitu behar dira. Erraztu behar dira gizarte lotura, familiakoekin eta hurbilekoekin harremanak izatea, erakunde publiko eta pribatuak elkarlanean aritzea eta horiek ere gizarte integraziorako prozesuan parte hartzea, bereziki, geografia eta kulturaren arabera hurbilen dauden erakundeen kasuan.
|
|
h) Adingabeen egoera pertsonala kontuan hartuta, eta haien askatasuneko bizimodua prestatzeko, heziketa, hezkuntza eta lanaren arloan jarduerak ezartzen badira, adingabeok jarduera horietan parte
|
hartu
behar dute.
|
|
6 Banantze zehapenak berarekin ekarriko du adingabea bere gelan edo horren antzeko ezaugarriak dituen gela batean izatea, zentroko jarduerak burutaezko hezkuntza jaso, bisitak
|
hartu
eta egunero bi ordu atari zabalean izateko.tzen diren orduetan salbu eta nahi
|
|
Alde batetik, terminologia bateratzeko ahaleginak egin dira, adostasuna, sendotasuna eta iraunkortasuna lortu nahian; horrek nabariro gehitzen du lan honek izan dezakeen eragina, eta aktibo baliotsu bihurtzen du. Beste alde batetik, kontuan
|
hartu
behar da jurisdikzio horretan euskaldun asko eta asko dabiltzala jardunean, eta Justizia Sailak zuzeneko eskumenak dituela, arauak hautsi dituzten adingabeei begira neurriak betearazteko.
|
|
Aldi berean, heziketa prozesuari atxikia, kanpoko munduaren eraginak areago sentitzeko joera ere badu gizarte inguruak duen pisua, helduarekin alderaturik, ez proportzionala delarik. Horrek guztiak erabakiak hartzeko unean, baita erabakia
|
hartu
ondoren ere, kontuan hartzeko moduko berezitasuna osatzen du, neurri batean, adingabearen motibazio prozesu salbuespenezkoaren oinarria ematen duena eta abiapuntutzat jo dena gazteen zuzenbide penalaren bide berezia justifikatzeko. Horregatik, esku hartze hezitzaile orok adingabeen ingurunearen gainean zabaldu behar du bere eragina, horrek ematen baitio benetako zentzua.
|
|
lehendabizi, lege honek gizarte zerbitzuei galdatzen dien parte hartze zabala egikaritzeko, ezinbestekoak dira oraindik eskuratu ez diren baliabide material nahikoak. Ezartzen diren neurriak ezerezean gera ez daitezen, beharrezkoak dira, alde batetik, baliabide ekonomiko egokirik gabe lortezinak diren azpiegiturak eta, bestalde, konpromiso handiagoa
|
hartu
dute herri administrazo guztiek, orain arte erakutsi ez duten ahalegin eta gogoaz, legeak eskaintzen dituen ahalbide guztiak, oraindik neurrigek de facto behintzat bi salbuespenezko erregimen juridiko penal sortu baitzituz handi batean martxan jarri ez direnak, eskuragarri egon daitezen. Bigarrenez, lege hau vacatio legis aldian zegoela, 7/ 2000 eta 9/ 2000 LOak onartu ziren, eta orain arte egindako balorazio positiboa erabat auzitan utzi zuten, zeren eta aipatu bi leten, terrorismo delituen edota zenbait delitu astunen kasuan eman beharreko erantzuna nabarmen gogortzearen bitartez.
|
|
5 Modu berean, lege organiko hau idazteko irizpen eragileak izan dira, besterik ezin eta, Konstituzio Auzitegiaren doktrinan barneratuak, batez ere, otsailaren 14ko 36/ 1991 eta martxoaren 17ko 60/ 1995 epaietan. Bi bion oinarri juridikoak aintzat
|
hartu
dira. Hor daude, besteak beste, adingabeen epaitegietan eginiko prozedurek bete behar dituzten bermeak eta oinarrizko eskubideei zor zaien begirunea.
|
|
Bistan da adingabeen zigor zuzenbidean lehenetsi behar dela, prozeduraren eta
|
hartu
beharreko neurrien osagai eragile moduan, adingabearen goreneko interesa. Interes hori zientzia ez juridikoetako aditu talde batek neurtu behar du irizpide tekniko eta ez formalisten bidez. Horrek ez du baztertzen neurrien aplikazioa printzipio orokor eta bermatzaileei egokitu beharra, berbarako, akusazio printzipiora, defentsa printzipiora edo errugabetasun presuntzioari buruzkora.
|
|
alde batetik, Konstituzioaren aginduz, justiziaren ekintza sustatzeko eginkizuna bete behar du, legezkotasuna defenbearen letraduak prozesuaren fase guzdatzearekin batera; beste alde batetik, adingabeen eskubideak zaindu behar ditu, haien interesa jagonez. Adingati guztietan
|
hartu
behar du parte. Une oro, espedientearen edukia zein den jatzake, eta, zenbait egintza burutzen bakin behar du, frogabideak proposa didira adingabearen interesa balioesteko eta neurria betearazteko, egintza horietan guztietan parte hartuko du; neurria aldatzeko eska dezake, modu berean ere.
|
|
Betiere, adingabearen goreneko interesari lehentasuna eman behar zaio, epaileak neurririk egokiena malgutasunez hartzean. Horretarako, aintzakotzat
|
hartu
behar da zeintzuk diren kasuan kasuko inguruabarrak eta zein bilakaera izan duen zehatutako gizabanakoak, neurria betearazi den bitartean. Jokabideen inguruko zientziek helburu zehatza ezarri diote zerrendatutako neurri bakoitzari; helburu hori, orientabide gisa, zioen azalpen honetako III. atalean aipatuko da.
|
2004
|
|
Idazkien eta agirien kopiak emateko, eta gainerako alderdiei helarazteko arauketari dagokionez, lehen aipatu da prokuradoreen ardura dela idazkiak eta agiriak alderdiei helaraztea, baldin eta prokuradoreok prozesuan parte
|
hartu
badute eta bertaratu badira. Bada, hori berrikuntza garrantzitsua da.
|
|
Badirudi egokiagoa dela frogaren gaineko arauak jurisdikzio jarduera adierazleari buruzko xedapen orokorretan kokatzea, ez, ordea, prozedura mota zehatza ezarri duten xedapenetan. Horretarako, kontuan
|
hartu
behar da frogaren gaineko arauak orokorrak direla lehen auzialdiko prozesu adierazle guztietan, bai eta, hala denean, bigarren auzialdikoetan ere.
|
|
Alderdien adierazpena baloratzeari dagokionez, guztiz zentzuzkoa da oraindik kontuan hartzea, egitateak finka daitezen, egitateok egiazko gisa aitortu behar dituela horietan parte
|
hartu
eta horien ondorioz kalteak izan dituenak. Aitzitik, zentzugabea da legeak onarpen edo aitorpen horri erabateko froga balioa ematea beti.
|
|
Agiri publikoek froga indar berezia dute, uste osoa jarri delako legez baimendu edo gaitutako fede emaileen esku hartzean. Prozesuko legeak, hizkera ulergarriarekin eta bere ondore zehatzetarako, aintzat
|
hartu
behar du esku hartze hori; baina prozesuko legea ez da aproposa fede ematearen betekizunak, eskumen esparrua eta beste inguruabar batzuk ezartzeko. Ildo horretatik, prozesuko legeriak ez ditu interpretazio eztabaidak ebatzi behar, horiek sortzen direnean fede emateari buruzko arauen inguruan edo negozio juridikoak agirian jasotzeko beharrezko laguntza juridikoaren inguruan.
|
|
Beste eredu batzuk aintzat
|
hartu
eta negozio juridikoen kostu ekonomikoak txikiagotzeko asmoarekin, iritzi iturburu batzuek proposatu dute trafiko juridiko pribatuan, hots, merkataritzakoan eta zibilean, fede publikoa erabat eraldatzea. Legea, ostera, iritzi horien aurkakoa izan da, eta errespetatu egin du fede emate hori.
|
|
Gainera, lege batzuen manuetan agiri publiko gisa
|
hartu
dira «kontrako froga» izenekoa onartzen duten agiriak, nahiz eta onarpen hori, batzuetan, esanbidez ezarri eta, besteetan, isilbidez. Lege honek errespetatu egin ditu beste lege horietako xedapenetan ezarritakoa; baina nahitaez bereizita arautu behar izan ditu kontrako froga onartzen duten agiri publikoak eta berez oso osorik frogatutzat jotzen diren gainerako agiri publikoak.
|
|
Alabaina, legeak kontuan
|
hartu
du asko direla, egun, adituen lanari lotutako eragiketak eta zereginak; ondorenez, 1881eko arauketatik urrundu eta kasuismorik gabe onartu du aditu frogabidea anitz eta zabal izatea. Legeak nabarmendu egin du, berebat, aditu froga, maiz, beste frogabide batzuen osagarritzat erabili dela, eta ez idazkera alderatzerako bakarrik.
|
|
Presuntzioak egitate batzuen egiazkotasuna finkatzeko metodo gisa barneratu dira, eta behar beste arautu da, interes publikoa nagusi denean izan ezik, prozesu zibilean oinarrizko den froga zama. Behin hori guztia kontuan
|
hartu
eta Kode Zibilaren manu batzuk indargabetuta, froga zibilak duen arauketa bikoitza ezabatu ahal izango da.
|
|
bata, larri larria, eta, horren eretzean, auziak ebatz daitezke, aurkakotasun osoa bermatzen duten erregela guztiak bete gabe eta epaitzaren oinarri izan behar duten osagai guztietan beharrezko arreta jartzeke; bestearen ondorenez, epaiketara edota ikustaldira berehala jotzearekin ustez irabazi den denbora gal daiteke etendurekin eta gertakizun bereziekin. Etendura eta gertaera horiek ez dira beti arrazoitugabekotzat eta huts hutsik luzatzailetzat
|
hartu
behar, maiz beharrezkoak baitira auzien konplexutasuna dela eta.
|
|
Hori guztia dela eta, kasazio interesa modu objektiboan
|
hartu
da lege honetan; horrek esan nahi du kasazioko errekurtsoa ebazteak prozesuko alderdientzat berebiziko garrantzia duela, baina badagoela haratagoko interesik ere. Interes hori modu objektiboan jasotzeko, batetik, munta handiari buruzko parametroa erabili da; eta, bestetik, gaiari dagokion parametroa.
|
|
Horregatik, pentsa daiteke soberan dagoela auzi horiek Auzitegi Gorenera eramateko aukera. Irizpide hori aintzat
|
hartu
behar bada ere, legeak aurkako xedapenari eutsi dio.
|
|
Asmo hori koherentea da, batetik, legearen xedearekin, hots, kasaziotik gai zibil bat ere ez baztertzeko xedearekin, gai zibilak baitira, ezbairik gabe, nortasunari datxezkion eskubideak, Konstituzioan aitortuak?; eta, zio Auzitegian jarritako babes errekur bestetik, Auzitegi Gorena Konstituzioaren epaile ere badela adierazi ideiarekin, gainerako jurisdikzio organo arruntak bezala. Gainera, Konstitutsoa ordezko moduan
|
hartu
behar zen kontuan, legegintza aukera horretan. Horregatik, ezin arbuia daiteke, behin behineko betearazpenaren araubide berriak, errekurtso guztietan, baita errekurtso berezietan ere, izango duen eragina.
|
|
Lege honetara ez da bildu nahi formula utopikorik. Aitzitik, lege honetara arauen multzoa bildu da, eta, arau horiekin, batetik, hobeto babestu nahi da hartzekoduna, horren eskubideak behar besteko agerpen juridikoa badu; eta, bestetik, arauok xedatzen dituzte orain arte kontuan
|
hartu
ez diren edo legeak alde batera utzi dituen egoera eta arazoak.
|
|
Hainbat arrazoirengatik, titulu horien eragingarritasuna desiragarria da, eta, horregatik, ez da gutxietsi behar. Hortik abiatuta, lege honek kontuan
|
hartu
ditu errealitatea eta justizia, eta, ondorenez, epaien betearazpenaren aurka jartzea ahalbidetu du honako arrazoi hauek direla medio: lehenik, epaian agindutakoa ordaindu edo betetzea, hori agiri bitartez egiaztatuz gero; bigarrenik, betearazpen akzioa iraungitzea; eta, hirugarrenik, alderdiek ituna edo transakzioa egitea betearazpena saihesteko, itun edo transakzio hori agiri publikoan agertuta.
|
|
Zehazki, edozein kontsumitzailek edo erabiltzailek parte
|
hartu
ahal izango du, horien interesen defentsarako legeak zein erakunde onartu eta erakunde horiek eskatu dituzten prozesuetan.
|
|
5) Auzigaiaren gaineko ardura bertan behera utzi duen abokatuarengandik horri dagozkion idazki, agiri eta gainerako aurrekarien kopiak gai horren inguruan
|
hartu
, eta auzigaiari jarraituko dionari edo ahalorde emaileari ematea.
|
|
1 Ahalordea indarrean dagoen bitartean, gaiak dirauen bitartean eta epaia betearazi den arte, prokuradoreak edozein motatako epatze, zitazio, agindei eta jakinarazpenak entzun eta sinatuko ditu, bere alderdiari buruzko epaiak barne. Ahalorde emaileak horietan guztietan zuzenean parte
|
hartu
izan balu adinako indarra izango du aipatu jardunak, eta prokuradoreak ezin eska dezake jardunean ahalorde emaileak parte hartzea.
|
|
ez da deklinatoria onartuko; alderdiek emakumearen aurkako indarkeria epaitegiaren eskumena baliatu nahi badute, orduan, epaitegi horrek emandako ebazpenetatik edozein
|
hartu
, aurreko paragrafoaren azken lerrokadak aipatzen dituen horietarikoa, eta horren lekukotza aurkeztu dute.
|
|
Lurralde eskumenik ezaren ondorioz, auzitegiak eskumena baliatzeari uzteko erabakia
|
hartu
badu, deklinatoria bidez edo alderdi guztiak entzun eta gero, orduan jarduna zein auzitegiri igorri eta horrek erabakia onartu behar du, eta ezin izango du ofizioz bere lurralde eskumenik eza adierazi.
|
|
Lurralde eskumenik ezaren ondorioz, eskumena baliatzeari uzteko erabakia
|
hartu
izan bada alderdi guztiak entzun gabe, orduan jarduna zein auzitegiri igorri eta auzitegi horrek adieraz dezake ofizioz bere lurralde eskumenik eza, lurralde eskumenik eza aginduzko erregelen bidez zehaztu behar denean.
|
|
Lekuko, aditu eta epaiketan alderdi izan gabe bertan parte
|
hartu
behar duten bestelako pertsonei egin beharreko komunikazioak egingo dira, horien jasotzaileei igorriz, 160 artikuluko 1 paragrafoan xedatutakoaren arabera. Alderdi interesdunak zehaztu egoitzara egingo da igorpena, eta 156 artikuluan aipatu ikerketak egin daitezke, hala denean.
|
|
Eginbidean agerraraziko dira komunikazioa jaso behar duen pertsonaren izena, hori bere egoitzan bilatu eta bertan aurkitu ez den data eta ordua, ebazpenaren kopia edo zedula
|
hartu
duen pertsonaren izena, eta pertsona horren eta jasotzailearen arteko lotura; horrela eginiko komunikazioak ondore guztiak izango ditu.
|
|
1 Epaitegiek eta auzitegiek, eta alderdiek edo komunikazio egintzen jasotzaileek, bide elektroniko nahiz telematikoak, infotelekomunikazioak edo antzekoak badituzte, komunikazio egintzak bide horien bitartez igorri ahal izango dira, horiei dagokien
|
hartu
izanarekin; bide horiek ahalbidetu behar dute idazkiak eta agiriak igorri eta jasotzea, komunikazioa eta beraren edukiaren kautotasuna bermatzea, eta igortze eta jasotze osoa, eta horiek egiteko unea modu sinesgarrian agerraraztea.
|
|
2 Komunikazio egintzak gauzatzeatua izan daiteke, lege nahiz estatutueta bere gain zein prokuradorek
|
hartu
eta hori dolo nahiz berandutzan erortzen bada, edo legezko formalitateren bat errespetatzen ez badu, hirugarrenari kaltea eginez, orduan sortutako kalte galeren erantzule izango da, eta zigorko arauetan xedatutakoaren arabera.
|
|
5) Auzitegiak
|
hartu
ebazpenak idaztea, 203 artikuluaren bigarren lerrokadan xedatutakoari kalterik egin gabe.
|
|
Alderdietako baten abokatuari ezinezko bazaio ikustaldira joatea, auzitegiak ikustaldirako beste data bat zehaztuko du, baldin eta hark alegatu egoera aintzat
|
hartu
eta egiazta badaiteke.
|
|
3 Alderdiak alegatzen badu lehen paragrafoan ezarri ezintasun egoera, eta auzitegiak uste badu alegatu egoera aintzat
|
hartu
eta egiazta daitekeela, orduan auzitegi horrek hartuko du honako ebazpen hauetatik bat:
|
|
Auzitegiak ulertzen badu lekuko edo adituaren desenkusa ezin dela aintzat
|
hartu
edo egiaztatu, orduan eutsiko dio ikustaldirako zehaztu datari, eta lekuko edo adituari hala jakinaraziko dio, agertzeko agindeia eginez, 292 artikuluko bigarren paragrafoak ezarri ohartarazpenarekin.
|
|
Alderdiek bakarrik eska dezakete ezespena auzi zibiletan. Fiskaltzak ere ezespena eska dezake, betiere esku har dezakeen edo esku
|
hartu
behar duen prozesua horietako bat denean, gatazkan dauden eskubideen izaera dela eta.
|
|
Edozein kasutan, alderdiari emango zaio aurkeztu idazkien eta agirien ordainagiria, bertan horien aurkezpen data eta ordua adieraziz. Agiriak eta idazkiak
|
hartu
izana adieraz daiteke, halaber, alderdiak aurkeztu kopia soilean.
|
|
Deklinatoria aurretiaz alegatzearen ondorioz prozedura nagusia eten bada ere, horrek ez du eragotziko auzia erabaki behar duen auzitegiak, alderdi legitimoak hala eskaturik, froga ziurtatzeko edozein jardun nahiz kautela neurri agintzea, halakorik
|
hartu
ezean auzi jartzailearentzat galera konponezinak sortzen badira. Ez da halakorik egingo, demandatuak behar besteko kauzioa eman duenean, oinarririk gabeko deklinatoriaren izapidetzak sor ditzakeen kalte galerei aurre egiteko.
|
|
3 Auzitegiak ulertzen badu jurisdikziorik ez duela, gaia beste jurisdikzio ordena bateko auzitegiei dagokielako, orduan auzitegiak adieraziko die, auziaren gaineko ardura
|
hartu
ez duen autoan alderdiei, euren eskubidea zein organotan baliatu duten. Ebazpen berbera emango du auzitegiak, eskumen objektiborik ez duela ulertuz gero.
|
|
Epaile dekanoek, eta auzitegi eta audientzietako buruek ere presako neurriak har ditzakete, banatu gabeko auzietan, alderdiak hala eskaturik, neurri horiek
|
hartu
ezean eskubide urraketa edo galera larri eta konponezina sor badaiteke.
|
|
Dena den, artikulu honen 1 paragrafoan xedatutakoa aplikatuko zaie adina dela-eta erretiroa
|
hartu
duten epaile eta magistratuei, eta uko egitearen ondorioz kargua utzi duten ordezko epaile eta magistratuei, horiek zein epetarako izendatu eta hori igaro bada, edo hirurogeita hamabi urte bete badituzte.
|
|
...tzea bidezkoa izan daiteke, posta ziurtatuaren nahiz telegramaren ordainagiriarekin, baita antzeko moduez ere, azken modu horrek ahalbidetzen badu auzi paperetan modu sinesgarrian agerraraztea komunikazioaren jasoketa, horren data eta edukia; halakoetan, idazkari judizialak fede emango du, auzi paperetan, igorpenaren eta igorritakoaren edukiaren gainean, eta auzi paperei batuko die, kasuan kasuan,
|
hartu
izanaren agiria edo jasoketa agerrarazteko modua.
|
|
Enkanterako deialdia arautu da ondasunaren balioa ondoen adierazten duen eran, batez ere, ondasun higiezinei buruzko enkantea denean. Ondasun higiezinen enkante bidezko besterentzeak behar duen arreta berezia jaso du legean, eta, bereziki, kontuan
|
hartu
dira erregistroari eta hirugarrenak babesteari buruzko arazoak. Zamak indarrean irauteari eta zamen kitapenari dagokienez, honako sistema honi eutsi zaio:
|
|
Dena den, orokortasuna eta zabaltasuna ez dira zehaztugabetasunaren edo zuhurtziagabekeriaren pareko. Legeak oinarri
|
hartu
ditu orokorrean sendo eta onargarri izan ohi diren doktrina eta jurisprudentzia.
|
|
Erregela orokor gisa, kautela neurriak ez dira aurkakotasunik gabe hartzen. Zernahi gisaz, ezarri da kautela neurriak
|
hartu
ahal izatea, eskatutako neurriaren subjektu pasiboak esan beharrekoa entzun gabe, hori justifikatuta badago. Kasu horietan, berehalako aurka jartzea ezarri da.
|
|
Aukera horrek kontuan
|
hartu
du demanda baino lehen edo prozesuan zehar hartutako kautela neurrien gaineko erabakiek epaian eragin ditzaketen aurreirizkeriak edo alderdi baten aldeko nahiz aurkako iritziak sortzeko arriskua. Dena den, arrisku hori kautela neurrietatik landa ere badago, aurreirizkeria sor daitekeelako epaiketa baino lehenagoko entzunaldian edo demanda eta erantzuna irakurri ondoren.
|
|
Printzipio esku emailea prozesuetantzaezinarengatik, printzipio horren era aplikatzen ez denean, edo, prozesuko objektuari datxekion herri interes zalangina txikiagoa den prozesuetan, legea ez da mugatu horiek kodetzera; aitzitik, prozedura errazak diseinatu ditu, eta, bereziki, kontuan
|
hartu
ditu esperientziak agertutako benetako arazoak. Hori guztia egin du, arau substantiboak errespetatuz, prozesua arau substantibo horien tresna izan behar baita.
|
|
Azkenik, ohartarazi behar da, prozesu monitorioari dagokionez, legeak kontuan
|
hartu
duela beste herrialde batzuetako arauketa. Arauketa horietan, izapide berezi hau ez da muntaren arabera mugatzen.
|
|
Legeak agiri zehatz batzuk itxura horren oinarri moduan
|
hartu
baditu edo auzitegiak horrela erabaki badu, zordun gisa nor agertu eta horrek aukera dezake ordaintzea edo «kontu arrazoiak ematea». Horrela, zorduna auzitegian agertu ez bada edo aurka jarri ez bada, behar bezala justifikatuta dago betearazpena agintzea, legean xedatutakoaren arabera.
|
|
6) Fiskaltza, legearen arabera alderdi gisa zein prozesutan esku
|
hartu
eta prozesu horiei begira.
|
|
Alderdiek adierazi dute epaiketan zein lekuko eta aditu aurkezteko konpromisoa
|
hartu
duten, eta zein zitatu duen auzitegiak. Zitazioa entzunaldian aginduko da, eta berori behar besteko aurrerapenarekin gauzatuko da.
|
|
3 Zorrean diren errentak edo kopuruak ez ordaintzeagatik, hiri finkatik maizterra botatzeko demandak jartzen direnean, auzitegiak adieraziko du, halabotatzea ezerezean uzteko aukera, lege honen 22 artikuluko 4 paragrafoan xedatutakoaren arabera. Halakoetan, auzi denean, ikustaldirako zitazioan, maiztertegiak adieraziko du, berebat, demandatzaileak demandan 437 artikuluaren 3 paragrafoko konpromisoa
|
hartu
badu, konpromiso horren onarpena 21 artikuluko ondoreak dituen amore ematearen parekoa izango dela. Auzitegiak bost eguneko epea emango dio demandatuari, horrek agindeia onartzen duen adieraz dezan.
|
|
1 Prozesu adierazleetan, lehen auzialdiko kostuak ezarriko zaizkio bere uzi guztiak baztertuta ikusi dituen alderdiari, salbu eta auzitegiak aintzat
|
hartu
duenean, hala arrazoituz, kasuak egitezko edo zuzenbideko zalantza larriak zituela.
|
|
4 Fiskaltzak alderdi gisa zein prozesutan esku
|
hartu
eta horietan ezin izango zaizkio hari kostuak ezarri.
|
|
Demandatuak bere defentsarako alegatzen baditu negozioaren erabateko deuseztasuna eragin duten egitateak, eta horietan oinarritzen badira auzi jartzailearen uzia edo uziak, eta demandan negozio horren baliozkotasuna jakinekotzat
|
hartu
bada, auzi jartzaileak eska diezaioke auzitegiari, eta berorrek hala aginduko du probidentzia bitartez, deuseztasun alegazio horri erantzutea errekonbentzioaren erantzunerako ezarri epe berean.
|
|
1 Ez dira epaian kontuan izango epaiketa hasi eta gero alderdiek edo hirugarrenek sartu berrikuntzak, horiek demandaren, eta, hala denean, errekonbentzioaren jatorrian izandako gauza edo pertsonen egoerari buruzkoak badira. Salbuespen gisa
|
hartu
behar da berrikuntzak behin betiko desagerraraztea demandan edo errekonbentzioan eskatu uzien interes legitimoa, uziok prozesutik kanpo edo beste edozein arrazoirengatik bete izan direlako.
|
|
Edozein prozesu hasi aurretik, berori hasi nahi duenak, edo auzilarietatik edozeinek prozesuan zehar, froga ziurtatzeko neurriak hartzea eska diezaioke auzitegiari. Auzitegiak aseguramendu neurri erabilgarriak
|
hartu
ahal izango ditu probidentzia bidez, froga garrantzitsu baten aurkezpena edo proposamena ezinezkoa edo alferrekoa izatea saihets dezaten, betiere objektu materialak edo gauzen egoerak alda edo suntsi ditzaketen giza jokaeren edota izadiko gertaeren ondorioz.
|
|
2) Arrazoi edo zioak egotea froga ziurtatzeko neurriok
|
hartu
ezean, etorkizunean froga hori gauzatzea ezinezko gertatuko dela uste izateko.
|
|
1 Alderdi adierazlea pertsona juridikoa edo nortasunik gabeko erakundea bada, eta horren ordezkariak parte
|
hartu
izan ez badu prozesuan eztabaidatzen diren egitateetan, inguruabar hori epaiketa baino lehenagoko entzunaldian alegatu du; eta adierazi, galdeketa zein pertsona juridikori edo erakunderi egin eta horren izenean nork parte hartu zuen, berorrek epaiketarako zitazioa jaso dezan.
|
|
1 Alderdi adierazlea pertsona juridikoa edo nortasunik gabeko erakundea bada, eta horren ordezkariak parte hartu izan ez badu prozesuan eztabaidatzen diren egitateetan, inguruabar hori epaiketa baino lehenagoko entzunaldian alegatu du; eta adierazi, galdeketa zein pertsona juridikori edo erakunderi egin eta horren izenean nork parte
|
hartu
zuen, berorrek epaiketarako zitazioa jaso dezan.
|
|
Pertsona juridikoaren edo nortasunik gabeko erakundearen ordezkariari galdetzen bazaio beraren parte hartzea izan ez duten egitateei buruz, galdera horri erantzun dio bere ezagupenen arabera, horien jatorria zein den eta egitateotan alderdiaren izenean parte
|
hartu
izan duen pertsona nor izan den adieraziz. Auzitegiak pertsona horri zitazioa egingo dio, epaiketaz kanpoko galdeketa egiteko, azken eginfoaren bigarren erregelan xedatutakoabide gisa, 435 artikuluko 1 paragraren arabera.
|
|
Aurreko paragrafoetan zehaztu kasuetan, pertsona juridikoaren edo nortasunik gabeko erakundearen ordezkariak ez badaki egitateetan zein pertsonak parte
|
hartu
zuen, auzitegiak ulertuko du adierazpen hori erantzun iheskorra dela edo adierazpena egiteari ezezkoa ematen zaiola, 307 artikuluko 1 eta 2 paragrafoetan ezarritako ondoreekin.
|
|
1 Hurrengo artikuluetako betekizun eta kasuetan, 317 artikuluaren 1 zenbakitik 6.etara zehaztu agiri publikoek froga osoa eratuko dute agirian jaso egitate, egintza edo gauzen egoerari buruz, agiriok egin zireneko datari buruz, fede emaileen nortasunari buruz, eta, hala denean, agiriotan parte
|
hartu
duten gainerako pertsonen nortasunari buruz.
|
|
Aurreko paragrafoan xedatutakoaren arabera, irizpenok ekarri ondoren, alderdiek adierazi behar dute irizpenen egileak agertzea nahi duten lege honen 431 artikuluan eta ondorengoetan arautu epaiketan, edo, hala bada, hitzezko epaiketaren ikustaldian. Halakoetan, alderdiek adierazi dute adituek irizpena azaldu behar duten; edo adituok galderei, eragozpenei edo zuzentzeko proposamenei erantzun behar dieten; edota, auzigaiaren objektuari begira, irizpena ulertu eta baloratzeko beste modu erabilgarriren batean parte
|
hartu
behar duten.
|
|
345 artikulua. Aditu lanaren eragiketak eta alderdiek horietan parte
|
hartu
ahal izatea
|
|
Lege berriak aintzakotzat
|
hartu
du justiziaren arloan, orobat, erregu printzipioa edo printzipio esku emailea. Lege berriak prozesuko lege erkidea nahi du izan, eta horrela itxuratzen da, borondatezko jurisdikzioa eta konkurtso legea bazter utzita.
|
|
Artikuluak zenbakidun paragrafoetan zatitzeko joerari heldu zaio, hala behar denean, eta ahalegina egin da paragrafook berez esanahia izan dezaten, elkarren arteko lotura duten lerrokadekin gertatu aldera. Gehiegi zehazteko arriskuan jarri gabe, jurisdikzio organoa aipatzeko «auzitegi» terminoa, hots, organoaren izaera zehazten ez duen terminoa aukeratu da, organoa kide bakarrekoa ala anitzekoa den aintzakotzat
|
hartu
gabe. Aukera horrekin, «epaitegiak eta auzitegiak» esapidea artikulu askotan behin eta berriz errepikatzea saihesteaz gain, kontuan hartu da, legeria organikoak ezarritakoari helduz, kide anitzeko auzitegiek prozesu zibil batzuetako lehen auzialdian eskumena izan dezaketela.
|
|
Gehiegi zehazteko arriskuan jarri gabe, jurisdikzio organoa aipatzeko «auzitegi» terminoa, hots, organoaren izaera zehazten ez duen terminoa aukeratu da, organoa kide bakarrekoa ala anitzekoa den aintzakotzat hartu gabe. Aukera horrekin, «epaitegiak eta auzitegiak» esapidea artikulu askotan behin eta berriz errepikatzea saihesteaz gain, kontuan
|
hartu
da, legeria organikoak ezarritakoari helduz, kide anitzeko auzitegiek prozesu zibil batzuetako lehen auzialdian eskumena izan dezaketela.
|
|
Terminologia finkatzeko orduan, kontuan
|
hartu
da zein diren prozesuaren izapide guztiak eta nolakoa den horien eremu semantikoa. Horrela, egoki bereiz daitezke, hitz egiteko orduan antzekoak izan arren, edukiaren aldetik esangura desberdinekoak diren kontzeptuak (auzi paperak/ autos, espediente moduan, eta autoa/ auto, ebazpen mota bat).
|
|
III. kapitulua. Demandatua entzun gabe
|
hartu
kautela neurrien aurka jartzea 694
|
|
j) Deustuko Unibertsitateak dagoeneko argitaratuak ditu hainbat testu zibil, eta aurrekari horiek aintzakotzat
|
hartu
dira, egun Espainiako estatuan indarrean dagoen zuzenbide zibilaren sistema osoarekin koherentzia bermatzeko. Bestalde, Deustuko Unibertsitateak berak hornitutako datu base terminologikoa erabili da, eta, horrekin batera, EUSKALTERM datu basea, Prozedura Zibilaren Legeari buruzko euskaraz argitaratuta dauden doktrina lanak, bereziki Eleria aldizkariak argitaratu dituenak, eta UZEI erakunde espezializatuak bere garaian prozesuko zuzenbideari buruz prestatutako berbategia.
|
|
5) Alderdiek eta esku
|
hartu
duten merkataritza artekari elkargokideek sinatutako merkataritza kontratuen polizek, horiekin batera ekarri bada artekariak luzatu ziurtagiria, eta horren bitartez egiaztatzen bada poliza bat datorrela erregistro liburuko idazkunekin eta horien datarekin.
|
|
Pertsona eta agintari guztiek, eta, batez ere, erregistro publikoen gaineko ardura dutenek, epai eratzaileetan ezarritakoari men egin behar diote, horietan ezarritakoa bete behar dute, eta epaiok sortutako egoera juridikoak aintzat
|
hartu
behar dituzte, salbu eta Erregistroko legeria bereziak oztopoak ezartzen dituenean.
|
|
3 Errekurtsoak kasaziorako interesa duela ulertuko da, baldin eta errekurtsoa
|
hartu
duen epaia Auzitegi Gorenaren jurisprudentzia doktrinaren aurkakoa bada; edo epai horrek ebatzi baditu probintziako audientzien kontraesaneko jurisprudentziaren gai eta arazoak; edota bost urte baino gehiago indarrean egon ez diren arauak aplikatzen baditu, betiere, ez dago Auzitegi Gorenaren jurisprudentzia doktrinarik, azken kasu horretan, eduki bereko edo antzeko edukia duten aurretiazko araue...
|
|
Errekurtsoa bada auzitegi nagusiaren ardurapekoa izan behar duen horietakoa, orduan ere kasazio interesa dagoela ulertuko da, baldin eta errekurtsoa
|
hartu
duen epaia jurisprudentzia doktrinaren aurkakoa bada edo auzitegi nagusian halako doktrinarik ez badago, kasuan kasuko autonomia erkidegoaren zuzenbide bereziari buruzko arauei dagokienez.
|
|
Dena den, presako arrazoiak izanez gero, neurriak besterik gabe har daitezke, eta interesdunei agerraldirako zitazioa egitea aginduko da. Agerraldi hori hurrengo hamar egunetan egingo da, eta auzitegiak auto bitartez ebatziko du
|
hartu
neurrien bidezkotasunaren inguruan, betiere, agertutakoen alegazioak entzun ondoren.
|
|
Prokuradoreak eta abokatuak ez dutekezteko; baina prokuradorearen eta abo parterik
|
hartu
behar eskabide hori aurkatuaren parte hartzea beharrezkoa da geroagoko idazki eta jardun guztietan.
|
|
3 Aurreko paragrafoan aipatu agerraldi ekitaldian, ezkontideen artean adostasunik ez badago
|
hartu
beharreko neurrien gainean, edo, hala denean, Fiskaltza entzun ondoren, auzitegiak harako hitzarmena onesten ez badu, oso osorik edo zati batez, orduan bertan daudenen alegazioak entzungo dira, eta horiek proposatu froga gauzatuko da, alferrekoa edo desegokia ez bada, eta auzitegiak ofizioz agindutako froga ere. Frogaren bat ezin bada agerraldian gauzatu, froga hori gauzatzeko data zehaztuko da, hurrengo hamar egunetan.
|
|
5 Artikulu honen arabera agindutako ondore eta neurriek indarrean iraungo dute, soil soilik, ondore eta neurriok
|
hartu
eta hurrengo hogeita hamar egunetan, deuseztasun, banantze edo dibortzio demanda aurkezten bada.
|
|
1 Demanda baino lehenago neurriak
|
hartu
badira, orduan, demanda onartu ondoren, neurriok hartzeari buruzko jarduna lotuko zaie deuseztasun, daz arduratzen ez den auzitegian. banantze edo dibortzio prozesuaren auzi paperei. Horretarako, kasuan kasuko lekukotza eskatuko da, neurriei buruzko jarduna gauzatu bada deman
|
|
2 Auzitegiak uste badu aldez aurretik
|
hartu
neurriak osatzea edo aldaraztea bidezkoa dela, agerraldira deituko ditu alderdiak. Agerraldi hori aurreko artikuluan xedatutakoaren arabera gauzatuko da.
|
|
1 Ezkontza deuseztasuna, banantzea edo dibortzioa eskatu duen ezkontideak demandan egoki dena eska dezake
|
hartu
beharreko behin behineko neurriei buruz, neurriok aldez aurretik hartu ez badira. Halaber, bi ezkontideek arazo horien inguruan lortutako hitzarmena auzitegiari aurkez diezaiokete, auzitegiak hori onets dezan.
|
|
1 Ezkontza deuseztasuna, banantzea edo dibortzioa eskatu duen ezkontideak demandan egoki dena eska dezake hartu beharreko behin behineko neurriei buruz, neurriok aldez aurretik
|
hartu
ez badira. Halaber, bi ezkontideek arazo horien inguruan lortutako hitzarmena auzitegiari aurkez diezaiokete, auzitegiak hori onets dezan.
|
|
4 Demandatutako ezkontideak ere eska ditzake behin behineko neurriak, neurriok aurretiaz
|
hartu
ez badira edo auzi jartzaileak horiek eskatu ez baditu, aurreko paragrafoetan xedatutakoaren arabera. Eskabide hori egin behar da demandari erantzutean, eta ikustaldi nagusian gauzatuko da, ikustaldi horren data zehazten bada erantzuna noiz izan eta hurrengo hamar egunetan.
|
|
Hitzarmenik izan ezean, ezkontideek edo Fiskaltzak proposatutako froga erabilgarri eta egokia gauzatuko da, baita auzitegiak ofizioz agindutako froga ere,
|
hartu
beharreko neurriak erabakitzeko garrantzitsu diren egitateen inguruan.
|
|
3 Auzitegiak ebatziko du ezkontideak bat etorriz eskatu neurrien gainean, hala neurri horiek dagoeneko
|
hartu
badira behin behineko izaerarekin, nola horiek geroago proposatu badira.
|
|
4 Ezkontideen arteko hitzarmenik izan ezean edo hitzarmena onetsi ezean, auzitegiak epaian ezarriko ditu seme alaben, familia etxebizitzaren, ezkontzako zamen, ezkontzaren ondasun eraentza desegitearen eta kasuan kasukoharrezko neurriak; era berean, kontzeptu horien inguruan neurririk
|
hartu
ez bada, bidezko neurriak ezarriko ditu. kautela edo bermeen inguruan aldez aurretik hartutako neurriak ordezteko be
|