2000
|
|
Izan ere, biharamunean —merkatu egun hartan, beraz, zeinean, aziendak eta ganaduak ez ezik, bertako fruituen miresteko parada ere izan baikenuen: patatak, aguakateak, guaiabak, mangoak, bananak, eta bertze mila tuberkulu eta fruitu, hauek zaku batzuetan, horiek moritxearen palmaz eginikako saskietan eta haiek ihizko otarreetan—, bortz gizon iritsi ziren Santo Tomáserat, zaldiz, gibeletik morroi batzuk zituztela, batzuk zuriak, beren asto eta mandoetan, eta bertzeak, gehienak, indiar horiak, oinez
|
zihoazenak
, bakoitza bere kargarekin, zeren eta haien artean lau motatakoak baitziren zamariak: zaldiak, astoak, mandoak eta indiar horiak... hauetarik hainbat eta hainbat biharamunean salgai jarriko zituztenak, zeren esklaboak baitziren eta esklabo gisa saltzen baitzituzten, beltzak eta bertze jende miserable batzuk bezala; eta bortz gizon haiek herriko bertze ostaturantz zihoazen, zeina baitzen Octavio Hernando zeritzan gaztelau batena.
|
|
Eta paper puska haiek tximeleta zuriak ziren, hegaldi laburrekoak, bere ezinean lurrerat
|
zihoazenak
eta ene hutsa eta ene hutsaren gaineko hutsa aldarrikatzen zutenak.
|
|
Guztiz bertzelakoa zen, zinez, koadro hura: ...an, neurri gabeko neurri hartarat eramana; formen eta koloreen uholde bat zen, eta formak beren bidetik ateratzen ziren, koloreak beren ubidetik, baina, halarik ere, guztia ez zen nahastekamendu huts eta desbide; pintzeladak bortitzak ziren, bizkorrak eta desjosiak, protesta baten etengabeko seinaleak eta aieruak balira bezala, pinturaren ohiko kanonetarik kanpoan zeudenak eta kanonetarik haratago
|
zihoazenak
, bihotz baten oinazerat edo oinazearen bihotzerat; eta formek eta koloreek ere araurik gabeko arau haien arabera moldatuak ziruditen, baina, aldi berean, eta arestian erran bezala, ez zen kaosa eta anabasa haien fruitua eta emaitza, zeren forma eta kolore diferent haiek bazuten batasun guztizko bat eta osozko; ez, ez zen pintura hura atsegina, baina ederra zen, Pedrok ordu arte pintatu zituen koa... ederra zen, zinez, eta birao baten ederra zuen, libertatearen ederra zuen.
|
|
Eta jakinik gure etxean elikagai eskasia nabarmenik ez zela, gerraoste hartan sarritan etortzen ziren eskaleak, jateko zerbaiten galdezka. Preso ohiak izaten ziren batez ere, kartzelatik irten eta etxera bidean
|
zihoazenak
.
|
2001
|
|
Nirekin hizketan hasterako kondizioak jarri. Baina kondizio horiek okerbidetik
|
zihoazenak
, eta ez dugu ezer ere egin. Ni kondizio horiek kentzen ahalegindu, eta berek ez nahi, berek asmatutakoak ziren eta.
|
2002
|
|
Kalean sekulako iskanbila iruditu zaiguna, bertaratuz gero, lau mukitsuren arteko borroka besterik izan ez dela jakin dugu. Edo, auto istripu batean, kotxea ia markarik gabe ikusita bertan
|
zihoazenak
ondo zeudela iruditu zaigun arren, bertaratuz gero ikusi dugu barrenak hautsita zituztela, uhalak lotu barik zeramatzatelako, adibidez.
|
|
Aldi  berean, nire alboetatik pasatzen zen jendeari begiratzen nion, baina ez nuen neure begirada jasoko zuenik antzematen. Izan ere egun hartan handik ez zebilen eskola umerik, baizik gizonezko mordo bat, batzuk binaka edo hirunaka, bestetzuk bakarka ibilian
|
zihoazenak
. Haien pausoa bizkorra zen, eta espaloietatik ez ezik erdigunetik ere saiatzen ziren, autoen arteko distantziak aprobetxatuz.
|
2003
|
|
Arrantzaleak ziren ur haietako errege eta esklabo bakarrak: fabrikako erreleboa bukatu eta txipiroitara
|
zihoazenak
eta gaua edo egunak itsaso barruan pasata arraina moilara deskargatzera zetozenak. Eta gu Ugaldetarren salan, goiz edo bazkalondo eguzkitsu batean, sofan eserita postal zoragarriaren aurrean solasean.
|
2004
|
|
Harrokeriaz jokatu nuen orduan ere. Jeepa etxeari bueltaka hasi zen lehenago; gero barruan
|
zihoazenak
tiroka hasi ziren, ez dakit nori. Azkenean etxe barruan zeuden umeei.
|
|
Kanpaina horretan, arreta berezia jarriko da alkoholemia edo intentzionalitate handiko faktoreak izan diren arau hausteen edo ezbeharren izenak eta inguruabarrak ezagutzeko, DGTko bozeramaileak azaldu duenez. Hain zuzen ere, Zirkulazioak atzo jakinarazi zuen bi gidari kasu zeudela, kontrako noranzkoan
|
zihoazenak
, hots, alkoholemia tasa handia zuten gizonak. Erakunde horren iturrien arabera, lehen atzipenaldia joan den asteazkeneko goizeko 4:30ean izan zen A (Andaluziako autobia), Valdepeñas (Ciudad Real) parean.
|
|
–Behin batean, ba omen ziren bi ero, trenbidetik
|
zihoazenak
, zerura joateko asmotan, ikusten baitzuten han, Arizonako desertuan, trenbideak eta zeruak bat egiten zutela horizontean. Eta bazihoazen eta bazihoazen, eta batak besteari esan zion:
|
|
Ez daki zergatik baina ama bat gogoratzen du auto kapota arrosa batekin. Beti harritu zuen Londresko parkeetan nola nahasten ziren yard gutxitako tartean likitsa eta aingeruzkoa, edo, Ikek zuzentzen zion bezala, normaltasuna eta normaltasunak ezkutatzen duena, normaltasunaz baliatzen baitziren zeratzera
|
zihoazenak
ere.
|
2005
|
|
Akordio honen helburua 2004ko urtarrilean Sharm El Sheikhn (Egipto) bezalako istripuak saihestea da. Istripu horietan 148 bidaiari hil ziren, Parisa
|
zihoazenak
, aireratu eta gutxira bere hegazkina jo zuenean. Istripuaren ondoren, Flash Air ek, konpainia operadoreak, Suitzara hegan egitea debekatua zuela baieztatu zen, baina estatu kide batzuetan baimenduta zegoen.
|
|
ziren kalean oinez
|
zihoazenak
, ez entzun ez ikusi nahi ez zuten estatuak; inork ez zuen begirada pare bat metro aurrerago zuen zorutik altxatzen, eta askok beste alde hatera zuzentzen zuten bista, ezer gertatuko ez balitz bezala.
|
2006
|
|
Gehienetatik oihu lazgarriak edo orro basak jalgitzen ziren kanpora. Nirekin
|
zihoazenak
, eromen hartaz kutsaturik, berehala barreiatu ziren harrapakin bila. Ez nintzen haien ondotik joan.
|
|
Setiatzaileek gibelka egin zuten, bortu aldera. Buztan
|
zihoazenak
Belateko mendian harrapatu eta sarraskitu zituzten gipuzkoar zitalek, baita haien kanoiak kendu ere. Besta izan zen, gau hartan, hiriburuko karriketan.
|
|
Istripua izan zela besterik ez zitean probatzerik izan. Hala ere, bala bala zebilean zurrumurrua, kartetan ibilitakoak eta autoan
|
zihoazenak
artzain hilaren lehengusu txikiak zirela edo. Istorioa oraindik ere bizi bizi zabilek Wyomingo zaharren artean.
|
2007
|
|
Biltzarrak eta epaiketak antolatzen dituen arauzkotasun berberaz antolatzen ditu hiriak ikuskizun publikoak: teatroa ikustera
|
zihoazenak
beraiek ziren Biltzarrean erabakiak hartzen zituztenak edo herri epaiketetan esku hartzen zutenak; areago, Biltzarrean eta herri epaiketetan zeukaten erantzukizun politiko berberaz biltzen ziren herritarrak teatroan: gauzei buruzko ongia eta gaizkia bereizi behar zituzten557 Gaiak eta gertakariak ikusleen aurrean jartzen ditu tragediak558, hiriaren ideario kolektiboa jartzen du ikusteko moduan559 Sendabide ez ezik, ikasbide ere bada tragedia, indar hezitzaile handia izango duen ikuskizun publikoa560.
|
2008
|
|
Esperientziaz dakit, bizitzaren zoriaz Ipar Irlandako bake prozesuan aritu ziren bi pertsona' mekanikoak' ezagutu nituen. Hau da, prozesuan hitz egindakoaz ministroarengana
|
zihoazenak
, ingelesen nahiz irlandarren kasuan. Irlandarra hilda dago, bere elegia egin nuen publikoki.
|
|
Kantak eta errituak onartzen zituen, baita haiek guztiak isiltasunaren eta bildutasunaren ataritzat hartzen ere. Ahozko aitortza bizitza espiritualaren zutabeetakotzat zuen, baina, garaiko apaiz askok ez bezala, ez zituen aitortzera
|
zihoazenak
estutzen, ez haien kontzientziaren bihurguneak arakatzen ibiltzen. Horregatik, Ernestinarekin harremanetan jarri ez beste jakin zuen frai Millanek, hari egindako lehen aitortzan?
|
|
Ekin denok batera! , esan zuen Merryk garrasika; eta aurrean
|
zihoazenak
korrika hasi ziren.
|
|
haien zaintza barregarria zen. Silver eta bere mutilak izan balira orain haiengana arrastaka
|
zihoazenak
, inortxok ere ez zuen ikusiko egunsentia. Kapitaina zaurituta edukitzeagatik gertatzen zen hori, pentsatu nuen neure artean; eta berriro ere gogor egin nion neure buruari arrisku hartan utzi nituelako, hain gutxi zirelarik ganorazko zaintza egiteko.
|
|
Beraien eginkizuna betetzen ari zirela, Miguel Unamuno, Diego Apellaniz eta beste zenbait eibartar hurbildu omen zitzaizkien alkateak suntsiketa geldiaraztea agindu zuela jakinaraztera. Eibarrerantz zetozela, beste herritar multzo batekin topo egin zuten, erremintak hartuta zubia apurtzera
|
zihoazenak
,«, pero no vio en dicho Puente al nominado Lascurain»266 Beste lekuko baten arabera, konbentzionalak ailegatu baino bizpahiru egun lehenago, Saturion bertan buruturiko batzarrean, zubia ez botatzea erabaki zuten, edozelan ere frantziarrak Arizmendi eta Arrate auzoetatik zehar igaroko zirelako.
|
|
Portugalgo etorbideko tunelean, Monistrolgo markesean eta Ilustrazioaren hiribideko tunelean ere badira gailuak, bai eta A errepidearen sarreran ere, Bentetako zubirako noranzkoan; Costa Ricako azpiko pasabidean, Bergarako Printzearen noranzkoan; O’Donnell de la Calle 30 zk.ko lotunean, eta “Venta by pass” zubian, Vergara norabidean. Probaldian, egun bakar batean, astearte bateko 00:00etatik asteazkeneko 00:00ak arte, kamera finkoek 1.434 auto “harrapatu” zituzten, orduko 79 kilometro baino gehiagotara
|
zihoazenak
(nahiz eta debekatuta dagoen 70 kilometrotik gorako abiaduran ibiltzea, bederatziko tolerantzia ematen da). CEAk adierazi duenez, “bide segurua izan arren, kontuan hartu behar ditugu tunelen barruko istripu tasaren ondorioak; izan ere, oraindik abiadura gainditzen duten gidariak daude, eta besteen segurtasuna arriskuan jartzen dute”.
|
|
Bigarren Mundu Gerrak iraun zuen urteetan, nazien aurkako hainbat talde klandestinok Madrilen zeuden aliatuen zerbitzu sekretuek eta enbaxadek sostengatzen zituztenak Euskal Herriko muga gurutzatzen zuten erresistentzia eta alemanen jazarpenetik ihes
|
zihoazenak
babestu eta berriro aliatuen aldera itzultzeko. Iheslariek usaian ibilbidea Gibraltar edo Afrika iparralderaino egiten zuten, eta handik Londres aldera eramaten zituzten.
|
|
Kantak eta errituak onartzen zituen, baita haiek guztiak isiltasunaren eta bildutasunaren ataritzat hartzen ere. Ahozko aitortza bizitza espiritualaren zutabeetakotzat zuen, baina, garaiko apaiz askok ez bezala, ez zituen aitortzera
|
zihoazenak
estutzen, ez haien kontzientziaren bihurguneak arakatzen ibiltzen. Horregatik, Ernestinarekin harremanetan jarri ez beste jakin zuen frai Millanek –hari egindako lehen aitortzan– bazuela norekin konpartitu bere sekretua.
|
|
Egunak kontatzen, orduei tiraka. Ez zuen urduritasunik sentitzen, ez behintzat egitera
|
zihoazenak
eragindakorik. Egin beharrekoak lehenbailehen burutzeko presa, horixe bizi zuen.
|
|
ez bakarrik dunaren gainetik
|
zihoazenak
|
2009
|
|
Ibilbide laburragoa, geroago ikusiko ditugun beste prozesio batzuetan errepikatuko zena, gurutzedun hiru harlanduk markatzen zuten. Harri landuak ziren, oinarriak zabalagoak eta gorantz joan ahala estutzen
|
zihoazenak
. Harrien gainean burdinazko gurutze bat edukitzen zuten.
|
|
Batek txatximingorrin bat, bi eta hiru esaten zuenean, garaitikoak korrika egiten zuten alde. Atzamarretatik lotuta
|
zihoazenak
karreran ateratzen ziren besteen atzetik eta harrapatzen zutena atzamarretik oratutakoen multzora batzen zen.
|
|
Kontatu duenez, itsasoan sartu zen pateran
|
zihoazenak
uretatik ateratzeko. Ondoren, haren emazteak surf taula ekarri zion, erreskatean laguntzeko.
|
|
Bertan behera geratu diren hegaldi gehienak Estatu barnekoak dira, baina hala ere, badira ere Europako hiriburuetara
|
zihoazenak
ere.
|
|
ez zuten aitortzen, beraz, ezta ukatzen ere, hura mirari bat izan ote zen; ezerezaren ertzeko eremuan kokatuta zeudelako edo, interesatu ere, ez zitzaien gaia interesatzen, beharbada, gauza inportanteagoak egiteko zituztelako: Domingori aldika irri haiek zuzentzea, adibidez, hitzetatik haratago
|
zihoazenak
, edo Reginari ohartaraztea isilago hitz egin zezala, zeren Domingo ez baitzen gelan zegoèn gaixo bakarra eta zeren semeak ere eskertuko baitzion, apika, jakin ere, bai baitzekiten izeba ilobek ordurako, ausaz, Domingoren irri hura minaren gaineko irria zela, atsedena eta isiltasuna behar zituena.
|
|
biziagotu zitzaion Gabinori arnasaren erritmoa osaba ilobek agurra jotzen zuten bitartean, begiak heze; Gabinok, beraz, hunkituta behar zuen, musikaren sorginak liluratuta, denboraren eten hartan, non, bat batean, hegazti luma garden ezinezko bat pausatu eta, gardentasunaren presentzia hutsez, gizakiaren erorikoaren aurreko garaiaz mintzatzen hasi baitzitzaion, agian; osaba iloben txistuetatik notak eta notak ateratzen ziren, ttunttunaren azpimarra zutenak, Gabinoren arimaren hots kutxan durundi egiteko, adiskidetasunaren frekuentzia berean; aurretik ere elkarri idatzitako karten testigantza zutèn abiapuntu sendo; karta haiek, ez zin ezinezkoek bermatuak baina bai zin zinezkoak, paperezko txoritzat ere har zitezkeen: papar zurian barkamenaren eta eskuzabaltasunaren pentagramak idatziak zituztèn paperezko txori bi, aurkako norabidean
|
zihoazenak
, bai, baina puntu inmaterial beraren xerka: puntu hura, bide eta norabide guztiak biltzen zituena, ez biderik ez norabiderik ez zuen arren; puntu hura, non iraganaren zama astuna ezabatu eta oraina baizik ez baitzen zutik geratzen, bere baitan etorkizun ederrago baten promesaren hazia ereinda zuena, paperezko txori bi, paradisuko hegazti bi?; aireak airea besarkatu zuen, beraz, baita lurrak lurra ere jarraian, agurra bukatu bezain laster Gabino eta Felipe elkarrengana bildu baitziren, aurkako norabidean orduan ere, norabide berean zihoazelako, baziloak eta baziloen balizko erasoak atzean utzita, ahaztuta.
|
|
gerizpean, eta behekoa, ezpain kokotsak? ...urarik, eta bai jarraipen bat, ez fisikoa baina bai beste era batekoa, jarraipen metafisiko bat, beharbada?, bi eremuak misterioaren haloak bildu balitu bezala; Domingok ikusten zuèn fotogramak, beraz, gehiago zuen irrealetik errealetik baino; une hartan, gainera, fotogramaren bazterretik urmaeleko zisne bat eta bizpahiru ahate agertu ziren, lerro lerroan zeudenak eta emakume gaztearen norabidean
|
zihoazenak
, misterioari misterioa erantsiz; edo hala iruditu zitzaion Domingori, txartelean idatzitako esaldiaren eta begien aurrean zuèn irudiaren arteko kointzidentziak eta bat egiteak bultzaturik edo; Domingo, ondorioz, istant haren magian harrapatuta zegoen, gertatuak kasualitatea baino gehiago behar baitzuen, itxuraz, patuak edo Probidentziak bideratutako zerbait, agidanez; hargatik begitandu zitzaion... bazekien, bai, zergatik egin zion jauzi:
|
|
Une hartan, baina, aita semeak ez ziren oilartutako eta elkarren aurka oldartutako bi harroputz baizik, elkarri ahalik eta min handiena egitera
|
zihoazenak
, halako moduan, non esaldiak gezi bihurtu, gorroto zaharrak berpiztu eta gorrotoaren pozoiaz pozoitu baitzituzten gezien puntak:
|
|
Hala, bada, lubakiek eta lubakietako sator gelek, non baitzegoen pilatuta batailoi osoa, giza erlauntza baten itxura hartu zuten komandanteak bere agindua eman ahala, miliziano anarkisten harat honatek erakusten zutenez, harik eta etsaiaren lerroetatik hurbilen zegoèn lubakian bi soldadu ilara luze osatu ziren arte, aurkako norabidean
|
zihoazenak
, batzuk ezkerretarantz eta besteak eskuinetarantz; Ada ezkerretarantz zihoan, konpainiako beste bederatzi kideren atzetik, aurretxoan zuena bide luzeko lasterkari bat zuen, Nurmi ezizenekoa, Parisko 1924ko olinpiadetan urrezko bost domina irabazi zituèn lasterkari finlandiarraren ohorez?, agindua betetzeko prest; memento hark, jakina, tentsioz betetakoa behar zuen guztientzat, baita Adarentzat e... Adarentzat, beharbada, gehiago; Ada, izan ere, Domingo eta Chaplinen konpainia berean ibilia zen bi hilabetetan, bereizketarik gabeko ardurak bere gain harturik, bai, baina Domingo eta Chaplinen babesean beti; astebete lehenago, baina, bere hutsegite batek. Domingo eta Ada herrestaka hartu zituèn ekintza batean izan zen, noiz eta Ada sugegorri batekin aurrez topatu eta zutitu egin baitzen, Domingoren berehalako erreakzioa eraginez, jauzi batean arrebaren aurrean ipintzera bultzatu zuena, baita pistolarekin tiro egitera ere, hamar bat metrora zelatan zutèn etsaia hiltzeko?
|
|
eta ez memento txarrak egokitu izan ez zitzaizkiolako. Adak eguneroko ogi zituen bai gabeziak eta bai eguraldiak eragindako nekeak eta oinazeak, gorputzaren goseak eta bakardadearen aldikako aseak, gaueko martxak eta gaueko guardiak, batailoiaren behin behineko desegigoak eta bidean utzitako lagun hilak, baita kide lerde jario baten begirada begirunerik gabeak ere?, baizik eta, memento txar haien parean, memento onak hobesten zituelako: adiskidetasunezko adierazpen egiatiak, sexutik harat
|
zihoazenak
–sexurik sublimatuenak ere sexua duela abiapuntu ahaztu gabe, eta sentiarazten ziotenak, muinean sentiarazi ere, askatasuna eta anaitasuna oinarri zituèn gizartea eraikitzea posible zela, desertuak oasia posible egiten duen bezala?
|
|
Izan ere, Nikolaik urduri segitzen zuen, itxura batean; Nikolaik, beharbada, gose moduko bat zuen, goseago egin zitzaiona une hartan, abokatuaren ilobarekin izan zuèn eztabaidagatik edo; Nikolaik, gainera, bazekien nondik zetorkion gose hura; urte luzeetan esplotatua izan ondoren, hamar urte bete zituenetik ari zen lanean, eraikuntza enpresa batean lehenik, hamabi orduko lanaldietan, igeltsero, eta harrobi batean gero, pikotxa eta pala?, esplotazioaren arrazoia zuen, hatz erakuslea luzatzera bultzatzen zuena, errudunen bila, esplotatzaileen norabidean beti; horrezaz gain, besoa bi aldiz hautsi zuen, batean aldamio batetik erorita eta bestean teilatu batetik, eta oin batean zoritxarraren orbainak zituen, harri bat gainera erori zitzaiolako, nahiz eta istripuaren ondoko herrentasuna gainditu zuen: esan nahi baita berez erremindua zena are erreminduagoa egin zela, zoritxarren ondorioz; komunista egin zenean, gainera, aurkitu zuen, ongi aurkitu ere, nori leporatu zoritxar haiek, kasualitatetik edo zuhurgabetasunetik haratago
|
zihoazenak
: bere egoera gaiztoaren eragileek bai baitzituzten izen abizenak, eta alferrik baitzebilzkion apaizak, ezin ikusi zituenak, etsipena eta barkamena predikatzen, munduaren ordena Jainkoaren nahiari eta borondateari zegokiolakoan; Nikolaik, beharbada, horregatik egiten zuen birao noiznahi eta horregatik erabiltzen zuen ahoan Jainkoaren izena apaizek bezainbat, Jainkoari lotutako guztia, haren existentzia, lehenik eta behin?
|
|
Hau zoritxarra!! Nire aurrean
|
zihoazenak
erori ziren, hiru bat, eta ezin izan nituen saihestu. Kolpea besterik ez zen izan, baina Koldo Fernandez de Larrea eta Igor Anton ere lurrera joan ziren eroriko berean.
|
|
Azken egunetan, Giza Eskubideen aldeko Nazioarteko Misioak ikertutakoaren arabera, gutxienez hogei lagunen giza eskubideak urratu zituzten zaintalde horiek. Nikaraguarrak dira biktima gehienak, merkatariak, Masayatik ondoko herrialdera
|
zihoazenak
, eskulanak saltzera. Gainontzekoak langileak eta Hondurasen senideak dituzten nikaraguarrak dira.
|
|
Hala, bada, lubakiek eta lubakietako sator gelek, non baitzegoen pilatuta batailoi osoa, giza erlauntza baten itxura hartu zuten komandanteak bere agindua eman ahala, miliziano anarkisten harat honatek erakusten zutenez, harik eta etsaiaren lerroetatik hurbilen zegoèn lubakian bi soldadu ilara luze osatu ziren arte, aurkako norabidean
|
zihoazenak
, batzuk ezkerretarantz eta besteak eskuinetarantz; Ada ezkerretarantz zihoan, konpainiako beste bederatzi kideren atzetik –aurretxoan zuena bide luzeko lasterkari bat zuen, Nurmi ezizenekoa, Parisko 1924ko olinpiadetan urrezko bost domina irabazi zituèn lasterkari finlandiarraren ohorez–, agindua betetzeko prest; memento hark, jakina, tentsioz betetakoa behar zuen guztientzat, baita Ad... Adarentzat, beharbada, gehiago; Ada, izan ere, Domingo eta Chaplinen konpainia berean ibilia zen bi hilabetetan, bereizketarik gabeko ardurak bere gain harturik, bai, baina Domingo eta Chaplinen babesean beti; astebete lehenago, baina, bere hutsegite batek –Domingo eta Ada herrestaka hartu zituèn ekintza batean izan zen, noiz eta Ada sugegorri batekin aurrez topatu eta zutitu egin baitzen, Domingoren berehalako erreakzioa eraginez, jauzi batean arrebaren aurrean ipintzera bultzatu zuena, baita pistolarekin tiro egitera ere, hamar bat metrora zelatan zutèn etsaia hiltzeko– etorkizuna aldatu zion; izan ere, hain eskertuta sentitu zen, alde batetik, Domingorekin, baina hain erasanda, bestetik –hain errudun usteak jota, agidanez, nebaren bizia arriskuan jartzeagatik–, non, Domingorekin eta Chaplinekin kontsultatu ere gabe, kapitainarengana joan baitzen:
|
|
Airea eman nahi didazu, baina airea kentzen didazu, azkenean!" –, eta ñabardura hark –bere lehen erasoa zen, baldintza haietan– bere tentsioa areagotu behar zuen; Adak zuèn itxurari erreparatuz gero, haatik –fusilari kementsu eusteaz gain, bere begirada hura zuen, urduritasunaren gainetiko irmotasuna erakusten zuena, kaskoaren presentzia astun bezain zurrunak areagotua, beharbada–, erasoari ekiteko gogoz zegoela baiezta zitekeen –ez gogoak eragindako gogoaz, jakina, baina bai beharrak eragindakoaz–, barne indarraren eta erabakitasunaren jabe; motiboak ere bazituen, antza... eta ez memento txarrak egokitu izan ez zitzaizkiolako –Adak eguneroko ogi zituen bai gabeziak eta bai eguraldiak eragindako nekeak eta oinazeak, gorputzaren goseak eta bakardadearen aldikako aseak, gaueko martxak eta gaueko guardiak, batailoiaren behin behineko desegigoak eta bidean utzitako lagun hilak, baita kide lerde jario baten begirada begirunerik gabeak ere–, baizik eta, memento txar haien parean, memento onak hobesten zituelako: adiskidetasunezko adierazpen egiatiak, sexutik harat
|
zihoazenak
–sexurik sublimatuenak ere sexua duela abiapuntu ahaztu gabe– eta sentiarazten ziotenak, muinean sentiarazi ere, askatasuna eta anaitasuna oinarri zituèn gizartea eraikitzea posible zela, desertuak oasia posible egiten duen bezala... ideal etikoen mintzo eta estetika berrian –" Munduko langile guztiak, elkar zaitezte!" –, ukabil jasoen eta esku lotuen harat honatak ...
|
|
" Begi berde horiek, sekula ahaztuko ez dituzunak..."; irakurri ez beste, paseoan ikusi zuèn emakumezko gazte sonbreirudunaz oroitu zen; baina ezustekoa –benetakoa–, handik hogei bat minutura izan zuen, plaza hartatik ez oso urruti zegoèn beste plaza batera joan zenean, non urmael bat baitzegoen, zisne eta ahate batzuekin... plazak zituèn bankuetako batean –bankuko izkina batean– emakume gazte hura ikusi ez zuen, bada, begiak urmaelean zituela!; gauza haiek, baina, nobeletan eta pelikuletan bakarrik gertatzen ziren!; Domingok, gainera, saihetsetik ikusten zuen emakumea, primeran ikusten ere, hura bere aldeko izkinan eserita zegoelako; harantzago –banku berean– atso zahar bat zegoen, emakume gaztearekin zerikusirik ez zuena, antza, ez batak eta ez besteak ez baitzioten elkarri hitz egiten ez begiratzen; eguzkiak, bestalde, sonbreiruan jotzen zuen emakumea, halako eran, non, sonbreiruak proiektatzen zuen itzalaren ondorioz, aurpegia bi zatitan banatuta azaltzen baitzitzaion: ...a bai jarraipen bat, ez fisikoa baina bai beste era batekoa –jarraipen metafisiko bat, beharbada–, bi eremuak misterioaren haloak bildu balitu bezala; Domingok ikusten zuèn fotogramak, beraz, gehiago zuen irrealetik errealetik baino; une hartan, gainera, fotogramaren bazterretik urmaeleko zisne bat eta bizpahiru ahate agertu ziren, lerro lerroan zeudenak eta emakume gaztearen norabidean
|
zihoazenak
, misterioari misterioa erantsiz; edo hala iruditu zitzaion Domingori, txartelean idatzitako esaldiaren eta begien aurrean zuèn irudiaren arteko kointzidentziak eta bat egiteak bultzaturik edo; Domingo, ondorioz, istant haren magian harrapatuta zegoen, gertatuak kasualitatea baino gehiago behar baitzuen, itxuraz, patuak edo Probidentziak bideratutako zerbait, agidanez; hargatik begitandu zitzaion... esan nahi baita istantean ulertu zuela atsoak utzitako lekua berak bete behar zuela, antzeko aukerak behin bizitzan!; hala, neska eserita zegoèn bankua atzetik inguratu eta, haren aurrean paratzen zela, erarik abegikorrenean –betartean irri bat, urduritasunak marraztua– galdetu zion:
|
|
Izan ere, Nikolaik urduri segitzen zuen, itxura batean; Nikolaik, beharbada, gose moduko bat zuen, goseago egin zitzaiona une hartan, abokatuaren ilobarekin izan zuèn eztabaidagatik edo; Nikolaik, gainera, bazekien nondik zetorkion gose hura; urte luzeetan esplotatua izan ondoren –hamar urte bete zituenetik ari zen lanean, eraikuntza enpresa batean lehenik, hamabi orduko lanaldietan, igeltsero, eta harrobi batean gero, pikotxa eta pala–, esplotazioaren arrazoia zuen, hatz erakuslea luzatzera bultzatzen zuena, errudunen bila, esplotatzaileen norabidean beti; horrezaz gain, besoa bi aldiz hautsi zuen, batean aldamio batetik erorita eta bestean teilatu batetik, eta oin batean zoritxarraren orbainak zituen, harri bat gainera erori zitzaiolako, nahiz eta istripuaren ondoko herrentasuna gainditu zuen: esan nahi baita berez erremindua zena are erreminduagoa egin zela, zoritxarren ondorioz; komunista egin zenean, gainera, aurkitu zuen, ongi aurkitu ere, nori leporatu zoritxar haiek, kasualitatetik edo zuhurgabetasunetik haratago
|
zihoazenak
: bere egoera gaiztoaren eragileek bai baitzituzten izen abizenak, eta alferrik baitzebilzkion apaizak, ezin ikusi zituenak, etsipena eta barkamena predikatzen, munduaren ordena Jainkoaren nahiari eta borondateari zegokiolakoan; Nikolaik, beharbada, horregatik egiten zuen birao noiznahi eta horregatik erabiltzen zuen ahoan Jainkoaren izena apaizek bezainbat, Jainkoari lotutako guztia –haren existentzia, lehenik eta behin– ukatzeko bazen ere; Jainkoaren ustezko ordena, gizonek ezarria baitzen... eta bere esku kailuz eta maskurrez josiak ez baitziren halabeharrak bideratutako zerbait, bere miseriazko soldata halabeharraren fruitua ez zen bezala; ezetz, apaizek ez zutela bera engainatzen, halakoxea baitzuen Nikolaik bere gorputz hura –kapitalak mila bider zigortua, bere esanetan– oroitarri bihurtua, etengabe oroitarazten ziona berea errudun eta errugabeen arteko historia zela, ez patuak bideratua baina bai klaseetan banatutako gizarteak:
|
|
Une hartan, baina, aita semeak ez ziren oilartutako eta elkarren aurka oldartutako bi harroputz baizik, elkarri ahalik eta min handiena egitera
|
zihoazenak
, halako moduan, non esaldiak gezi bihurtu, gorroto zaharrak berpiztu eta gorrotoaren pozoiaz pozoitu baitzituzten gezien puntak:
|
|
ez zuten aitortzen, beraz, ezta ukatzen ere, hura mirari bat izan ote zen; ezerezaren ertzeko eremuan kokatuta zeudelako edo, interesatu ere, ez zitzaien gaia interesatzen, beharbada, gauza inportanteagoak egiteko zituztelako: Domingori aldika irri haiek zuzentzea, adibidez, hitzetatik haratago
|
zihoazenak
, edo Reginari ohartaraztea isilago hitz egin zezala, zeren Domingo ez baitzen gelan zegoèn gaixo bakarra eta zeren semeak ere eskertuko baitzion, apika... jakin ere, bai baitzekiten izeba ilobek ordurako, ausaz, Domingoren irri hura minaren gaineko irria zela, atsedena eta isiltasuna behar zituena.
|
|
gidatu zuen Maria Bibianak Gabino harantz, ireki zuen Maria Bibianak atea, sartu ziren anai arrebak... zutitu ziren orduan Felipe Gastaminza eta bere osaba, hasi ziren txistuaz eta ttunttunaz agurra jotzen... biziagotu zitzaion Gabinori arnasaren erritmoa osaba ilobek agurra jotzen zuten bitartean, begiak heze; Gabinok, beraz, hunkituta behar zuen, musikaren sorginak liluratuta, denboraren eten hartan, non, bat batean, hegazti luma garden ezinezko bat pausatu eta, gardentasunaren presentzia hutsez, gizakiaren erorikoaren aurreko garaiaz mintzatzen hasi baitzitzaion, agian; osaba iloben txistuetatik notak eta notak ateratzen ziren, ttunttunaren azpimarra zutenak, Gabinoren arimaren hots kutxan durundi egiteko, adiskidetasunaren frekuentzia berean; aurretik ere elkarri idatzitako karten testigantza zutèn abiapuntu sendo; karta haiek, ez zin ezinezkoek bermatuak baina bai zin zinezkoak, paperezko txoritzat ere har zitezkeen: papar zurian barkamenaren eta eskuzabaltasunaren pentagramak idatziak zituztèn paperezko txori bi, aurkako norabidean
|
zihoazenak
, bai, baina puntu inmaterial beraren xerka: puntu hura, bide eta norabide guztiak biltzen zituena, ez biderik ez norabiderik ez zuen arren; puntu hura, non iraganaren zama astuna ezabatu eta oraina baizik ez baitzen zutik geratzen, bere baitan etorkizun ederrago baten promesaren hazia ereinda zuena, paperezko txori bi, paradisuko hegazti bi...; aireak airea besarkatu zuen, beraz, baita lurrak lurra ere jarraian, agurra bukatu bezain laster Gabino eta Felipe elkarrengana bildu baitziren, aurkako norabidean orduan ere, norabide berean zihoazelako, baziloak eta baziloen balizko erasoak atzean utzita, ahaztuta.
|
2010
|
|
Kontua da batzuek Bibliatzat hartu zutela Fabrarena, errebelazio jainkotiartzat, eta enkistaturik geratu zela, eta orain gu ibili behar gara horren aurka eguneroko borrokan, lanean adibidez, hogeitik gora urte baitaramatzat Avui egunkariko edizio buru. Intuizioaren kontra doazen hainbat arau dago, Fabraren garaian ere intuizioaren kontra
|
zihoazenak
, eta horiek bazter utzi eta hizkuntzak mendeetan zehar izan duen garapen errealari gehiago gerturatuko zaizkion arauak aldarrikatzen ditut.
|
|
Begiak zabalik nituen, ustez, baina ametsetan nengoen, zinez, eta amets ezin inozoagoetan, gainera!; izan ere, Jainkoaren probidentziak erabaki zuen auzia? hartan sinetsia nengoen behintzat, baina baziren, bai, beste indar batzuk jokoan, azpitik
|
zihoazenak
eta Jainkoaren ustezko probidentzia baino erabakigarriagoak zirenak, nik fitsik ere susmatzen ez nuen arren, ama eta Rakel eta Helenaren ama azpijokoan ari baitzitzaizkigun, eta ni pikutan; ama, egia esan, egunero zebilkidan bere predikuekin; afari hartan nire portaera itsustu ondoren, bide zuzenean nahi baininduen:
|
|
aurkitu eta aurrera egin nuen arte, neure begi harrituen aurrean Helenak dantzari ekiten zion bitartean: haren oinak eta pausoak, joan
|
zihoazenak
eta etorri zetozenak, orain bizkorrago eta orain astiroago, modurik airosoenean!; haren eskuak, orain sagar bat erakusten zidatenak eta orain ezkutatzen, hartu eta eman, eman eta hartu, emetasunaren airezko oihalean marraztutako esku mugimenduak bitarteko!; haren bularrak, edo beste bi sagar ote zituen Helenak bulartzat?
|
|
2009an, 438 pertsona hil ziren gure herrialdean: motoan
|
zihoazenak
, 113 hirietan eta 325 errepideetan. 2003tik 2009ra bitartean, hildakoen kopurua %50 jaitsi zen.
|
|
Espero ez bezala, baina, esku banatan sagar gorri bat zeukala etorri zitzaidan!;" Hasi berriro, Gabi!" esan zidan, erabakitasun handiz; bihotzak jauzi handi bat egin zidan —izan ere, ba ote zegoen ezer, lurbiran ederrik, Helena bezain eder? —, eta jarraian hamaika jauzi txikiago, birikak utzitako hutsunearen eremuan lauhazka zebilèn moxal ero bat balebilkit bezala... lokietako zainek ere hots eta hots, sentimenduen euriteak bulartua; urduri nengoen, bai, eta behin hasi nintzen, eta berriro hasi nintzen, alferrik, hirugarrenean neure tokia —txistuaren konpasa eta arnasaren erritmoa— aurkitu eta aurrera egin nuen arte, neure begi harrituen aurrean Helenak dantzari ekiten zion bitartean: haren oinak eta pausoak, joan
|
zihoazenak
eta etorri zetozenak, orain bizkorrago eta orain astiroago, modurik airosoenean!; haren eskuak, orain sagar bat erakusten zidatenak eta orain ezkutatzen, hartu eta eman, eman eta hartu, emetasunaren airezko oihalean marraztutako esku mugimenduak bitarteko!; haren bularrak... edo beste bi sagar ote zituen Helenak bulartzat?
|
|
Begiak zabalik nituen, ustez, baina ametsetan nengoen, zinez, eta amets ezin inozoagoetan, gainera!; izan ere, Jainkoaren probidentziak erabaki zuen auzia... hartan sinetsia nengoen behintzat, baina baziren, bai, beste indar batzuk jokoan, azpitik
|
zihoazenak
eta Jainkoaren ustezko probidentzia baino erabakigarriagoak zirenak, nik fitsik ere susmatzen ez nuen arren... ama eta Rakel eta Helenaren ama azpijokoan ari baitzitzaizkigun, eta ni pikutan; ama, egia esan, egunero zebilkidan bere predikuekin; afari hartan nire portaera itsustu ondoren, bide zuzenean nahi baininduen: berean, alegia...
|
|
Argi haietara, zinez jantzi bitxiekin, are jende bitxigoak ikusten ahal ziren, guztiz ere, emazteki kasik biluziak ahoan kalumet ketsuarekin. Oraino baziren bi gurpiletako makinen gainean
|
zihoazenak
, ile gorri distirantarekin edo purpura kolorekoarekin. Jendailok mekanika haietatik jaitsi, eta, beti ahotik kea zeriela, durunda gorgarria entzuten zen ganbera batzuetara sartzen ziren; hantxe, eten gabe eta fite fite itzal piztu egiten ziren argiak eta koloreak, jende ile berdea eroturik ari zen hona hara oldarka, ipurdia dar dar, Nubiako esklabuek bezala belarritakoa sudurrean, begiak zerraturik eta gorputz osoa inarrosten ari, oihu eta garrasi.
|
2011
|
|
Ia egunero, etengabe, zerraldo uzten dituzte Israelgo soldaduek palestinar gazteak Gaza eta Israel bereizten dituen 300 metroko eremuan. Beti izaten dira, armadaren iturrien arabera, erasoren bat egitera
|
zihoazenak
. Atzokoen kasuan bonba bat jartzera zihoazen hil zituztenean.
|
|
Ulertu gabe entzuten nion esaera, berrogei urtez doluzko jantziak zeramatzala jakinda, ez, bere gizona ezin kartzelan egon... Berekiko egiten zuen otoitz etxean, edo elizan desorduetan, baina mezatara
|
zihoazenak
eliz atarira agertzen hasi bezain pronto, ospa egiten zuen, aire! Eta sotanaz jantzitako batekin topo egiten bazuen, agurtu bai, agurtzen zuen, baina segidan txistua botatzen zuen, nazkatuta, ahoa garbitzearren.
|
|
Auzitegi Nazionalaren hitzetan, Gobernuak ordaindu zuen Alakrana euskal atunontziaren askapena duda barik, eta ez enpresa armadoreak; 2009ko urriaren 2an bahitu zuten, eta 47 egun geroago erreskatatu zituzten bertan
|
zihoazenak
.
|
|
Berarekin
|
zihoazenak
|
|
Mozorro onenak aukeratzea" oso zaila" egin zitzaien epaimahaikideei, taldeetan" taldeetan asko baitzeuden saria irabazteko modukoak". Azkenean, banakako mozorroetan garaile bururik gabeko sukaldaria izan zen (200 euroko saria), bigarrena, berriz, kaiolaz jantzita zihoan bikotea (150 euro) eta hirugarrenak bandako zuzendariz
|
zihoazenak
(125 euro).
|
|
Azkenerako, Gurilamek Puenbazter hil egin zuen eta harekin
|
zihoazenak
errenditu ziren. Gurilamek bere talderako jaso zituen nahi izan zutenak eta gudua izan zen tokian bertan etxe berria eraiki zuen.
|
|
Talde biak mendiaren gailurrera zein lehenengo iritsiko ari ziren lehiatzen, goitik behera eraso ahal izatea abantaila handia izan baitzitekeen. Eta jakina, lehenbizi zaldi gainean
|
zihoazenak
iritsi ziren, goian elkartu zirelarik hiru zaldun alde batetik eta bi bestetik. Lehenbiziko kolpeetako batekin Zamudiokoak zintzurrean zauritu zuen larri Otsoa Butroikoa, aita, eta lurrera erori zen hilda.
|
|
Nahiz eta Euskal Herriaren arteko lurraldeetan zehar merkataritza nahiko libreki egin, gero Frantziara
|
zihoazenak
kontrol bat behar zuten, batez ere hainbat merkantzia ilegaltasunean pasa ez zedin. Honetarako ezarri zen Irunen Kanporagaien alkatetza erakundea.
|
2012
|
|
Hori dela eta, abokatuak eskatu du ertzainen deklarazioei «sinesgarritasun, objektibotasun eta inpartzialitate erlatiboa» emateko. Areago, kontuan izanda polizien egun haietako jokabidea, «manifestaziora zein lanera edo institutura
|
zihoazenak
berdin berdin jo zituztelako». «Gehiegizko» zigor eskaera «Ohartarazpen bat izan da egun haietako polizia basakeria, behetik eginiko edozein antolakuntza molderen aurka», ondorioztatu dute errugabetutako gazteek.
|
|
Manifestazioaren pankartaren atzean, jai giroan eta lazo urdina soinean zutela, gurpildun aulkietan
|
zihoazenak
, itsuak eta beste urritasun batzuk pairatzen dituzten pertsonak aldarrikapenaren alde egin dute.
|
|
Mendirako planarekin, motxila eta guzti abiatu zen jendea, beharbada. Edo, ni bezala, gaua azken minuturaino xahutu eta etxera itzuli nahian
|
zihoazenak
izango ziren.
|
|
Soinu teknikariek garbi adierazi zuten, emanaldia bertan behera gelditu zen. Antolatzaileak agurtu eta bidean behera abiatu ziren kotxeetan Benito eta bere musikariak, kontrako norabidean emanaldia ikustera
|
zihoazenak
gurutzatuz.
|
|
Kanoan
|
zihoazenak
gogor ahalegindu ziren gure eskopeten tiromenetik alde egiten, eta, Ostiralek bizpahiru tiro egin zien arren, ez nuen ikusi inor jo zuenik. Ostiralek kanoetako bat harrarazi nahi zidan haien atzetik joateko, eta neu ere oso kezkatua nengoen haien ihesagatik; izan ere, beren herritarrengana gure berri ematera itzultzen baziren, berrehun edo hirurehun etor zitezkeen kanoetan, eta gu irentsi, kopuruagatik besterik ez bazen.
|
|
Horrek gogoeta berriak sorrarazi zizkidan, eta bururatu zitzaidan gizon horiek nire uhartearen aurrean, orduan deitzen nion bezala, hondoa jo zuen itsasontzian
|
zihoazenak
izan zitezkeela; eta itsasontziak harkaitzen kontra jo zuenean, eta ezinbestean bereak egin zuela ikusita, agian txalupan abiatuko zirela, eta itsasbazter soil hartan basatien artean lehorreratu.
|
|
Jainkoaren nahiarekiko onespenak eta etsipenak kontsolaturik zihoala, zaldi bat aurkitu zuen kabestrua arrastaka zeramana, eta heltzen saiatu bazen ere, ez zuen indarrik izan. Bere bidean jarraitu zuen astiro, ez norbait aurkitzeko esperantzarik gabe, eta hala gertatu zen, handik urrutira gabe bi gizon ikusi baitzituen zaldiaren arrastoari segika
|
zihoazenak
. Asko poztu ziren Aita aurkitu izanaz, eta batek bere zaldi gainera igo zuen karitate handiz, Aitak indarrik ez baitzeukan bera bakarrik igotzeko, eta epe laburrean Suaquiraino eraman zuen.
|
|
Euskal Herrian, gainera, lan gatazka anitzek zera ekarri zuten: nazio aldarrikapenaren eduki sakona, eta erregimenaren erakundeak auzitan jartzen zituzten jarrerak, Espainiako esparruan nagusi zen antifrankismoaren ohiko leloetatik harago
|
zihoazenak
. Hori dela-eta, Euskal Herriko lan gatazkak kezka berezia izan ziren erregimeneko agintariendako, ETA (V.a) ren jarduerarekin batera.
|
|
Uruguaiko gerra handia hasita(), bidaiak Argentinarantz antolatu ziren, are gehiago hango gobernu berriak immigrazioaren aldeko politika azkarra eramaten hasi zenean 1852tik goiti. Euskal Herrian, berriz, nekazaritza eta egoera soziala krisian zeudela eta, euskaldun gazte ugarik herritik alde egiteko aukera egin zuten, gehienak gizonak, baina emazte edota familia osoak ere izan zitezkeen Amerikara ontzietan
|
zihoazenak
, herrira aberastuta itzultzeko asmoarekin batzuk. Ipar Euskal Herriko hiru probintzietatik Zuberoa eta Nafarroa Beherea izan ziren migratzaile gehien bidali zituztenak, hasieran bela-ontziz eta ondoren bapore ontziz, Pasaia, Baiona edo Bordeleko portuetatik, hiru laurdenak Argentinarantz.
|
|
Ura distiratsu zegoen eta ingurune guztian halako argitasun lauso bat sumatzen zen, ilunpetan dagoen gela bateko ispiluak islatzen dienaren antzekoa. Gizon bat eta emakume bat ikusi nituen ihien arteko bidezidorrean elkarrengana hurbilduz
|
zihoazenak
. Ez ziren bereizten haien hazpegiak, siluetak bakarrik (biak ziren altuak eta lirainak) eta emakumeak jaka gorria zeukala.
|
|
Jeneralak largabistaz so bat egin zuen: haiek gidaritzako laborariak ziren, basurde baten gibeletik
|
zihoazenak
!
|
2013
|
|
–Nor ziren bonbardatzera
|
zihoazenak
–
|
|
Hamzaren zutabeak, mujahidinez eta mandoaz gain, bi asto zituen, karga eginda
|
zihoazenak
, bai badaezpadako jangaiz, bai sendagaiz eta bai bertzelako hornigaiz ere. Hala, deskargatu zituen erizainak, asto batetik, botika ontzia eta kolpatuen garraiorako andak; garbitu zion zauria; jarri zizkion berrogei puntu; estali zion benda batez; etzan zen Hamza andetan?
|
|
Handik goiti, proba hura proba guztien proba zelakoan, mintzatu zen Habib Fadilaren gurasoekin; mintzatu zen, halaber, Fadilaren herriko qadiarekin; erabaki zuten guztien artean egin zitzala Fadilak Habiben etxean bizpahiru urte neskame; itzuli zen etxera neska, ikasi beharrekoak ikasita gero; hasi ziren emakume antzuak harengana joaten, lehenengotik aleka batzuk, baita gero eta gehiago ere?; gertatu zitzaion, handik gutira, bizitzan jasan daitekeen gertaerarik izugarriena, noiz eta, hamabortz kilometrora zegoèn herri bateko azokarantz abiaturik, autobus istripu batean hil baitzitzaizkion gurasoak eta ahizpa, aurki ezkontzekotan zegoena, ibilgailuak balaztak hautsi eta goitik beheiti egin ez zuen, bada, amildegi batetik? hirurak ere, autobusaren parrilan
|
zihoazenak
, bertan luze gelditzen zirela, erorikoen eta kolpeen ondorioz!?; geratu zen bakarrik etxean?
|
|
Nik baino entzumen hobea zuen, alafede! Erdiak italiarrak zirela erabaki zuen, Euskal Herriko itzulia egin eta etxera
|
zihoazenak
. Pare bat eserleku aurrerago, sailkatu ezin zuen hizkuntza batean mintzo zen bikote bat aurkitu zuen.
|
|
Jose Mari Larretxea motorrean zihoan, Ford Talbot zuri batek jo eta eraitsi zuenean. Autoan
|
zihoazenak
Larretxea jotzen hasi, eta hura bahitzen saiatu ziren. Jendarme batek eragotzi zuen, eta erasotzaileak atxilotu zituen.
|
|
Federico Bizargorri enperadore gaztea 1155 urtean Erromarantz zihoala koroa jasotzeko, Bolognan gelditu zen, batetik, zuzenbideko doktore ospetsuak ezagutzeko, eta, bestetik, laguntza izateko, aldarrikatu nahi zituen lege batzuk justifikatzerakoan. Doktoreen babesa lortu zuenean, Constitutio habita deitutakoa aldarrikatu zuen; bertan, «ikasketen erromes» moduan deskribatu ziren Bolognara zuzenbidea ikasten
|
zihoazenak
, eta halakoei zenbait pribilegio eman zitzaizkien. Zehatzago esanda, Federico enperadoreak aintzat hartu zituen ikasleen korporazioak, euren burua botigo moduan gobernatzeko ahalmena emanda.
|
|
Hamzaren zutabeak, mujahidinez eta mandoaz gain, bi asto zituen, karga eginda
|
zihoazenak
, bai badaezpadako jangaiz, bai sendagaiz eta bai bertzelako hornigaiz ere... Hala, deskargatu zituen erizainak, asto batetik, botika ontzia eta kolpatuen garraiorako andak; garbitu zion zauria; jarri zizkion berrogei puntu; estali zion benda batez; etzan zen Hamza andetan... eta bi mutilen artean eraman zuten komandantea... baita inguruko taldeak biltzen zituèn kanpamentura iritsi ere, handik hiruzpalau ordura.
|
|
...ero eta gehiago ere...; gertatu zitzaion, handik gutira, bizitzan jasan daitekeen gertaerarik izugarriena, noiz eta, hamabortz kilometrora zegoèn herri bateko azokarantz abiaturik, autobus istripu batean hil baitzitzaizkion gurasoak eta ahizpa, aurki ezkontzekotan zegoena –ibilgailuak balaztak hautsi eta goitik beheiti egin ez zuen, bada, amildegi batetik... hirurak ere, autobusaren parrilan
|
zihoazenak
, bertan luze gelditzen zirela, erorikoen eta kolpeen ondorioz! –; geratu zen bakarrik etxean...
|
|
Eguzkia oso behera etorria zegoen, eta zerua gorritzen hasia. Euliak hazi egin ziren txorien itxura hartu arte; txori beltzak, egunaren bukaeran erretiran
|
zihoazenak
, iduriz. Txoriak objektu metaliko bihurtu ziren geroxeago, eta objektuak helikoptero.
|
|
Norabide berean jarraituta, Sacramento ibaiaren inguruetan, indio" gurutzedunak" aurkitu zituzten, espainiarren aurrean gurutzeak jartzen zituztenak kopetan, haiei atsegin ematearren.* Eta, Ri' o de Buena Esperanza** izendatu zuten ibaiaren bi ertzetan, handik itsasora arteko berrogeita hamarren bat legoako bidean, hainbat eta hainbat indio nazio: Amacava eta Bahacecha nazioak,*** beren rancheriak utzi eta multzo handitan, gizon, andre eta ume, heldu berrien atzetik abiatzen zirenak sekula ikusi gabeko jende haiek ikusteagatik; ibaiertz guztiko beste nazioak bezala, aldarte onekoak, garaiak eta ongi osatuak, eta oin zolatik bururaino biluzik
|
zihoazenak
, emakumeek beren parteetan zeramatzaten belar edo hari batzuengatik izan ezik. Koral puska bat erakutsita, handik gertu hartutakoa zela esan zien indio nagusietako batek, marea jaistean hondarretan aurkitzen zituztela.
|
|
San Franciscoko biztanleak, 1816 Egilea: Louis Choris() deitu eta, eskutik helduta, gurutzearen seinalea egiten hasi nintzaion, eta hark hain argiro errepikatzen zuen nik esandakoa, inolako erresistentziarik gabe, ezen txunditurik geratu ginen bai ni, bai nirekin
|
zihoazenak
.
|
|
Bai aurkitu ere: urrutira gabe, bi gizon ikusi zituen zaldiaren arrastoari segika
|
zihoazenak
. Asko poztu ziren Aita aurkitu izanaz, eta batek bere zaldiaren gainera igo zuen karitate handiz, Aitak indarrik ez baitzeukan bera bakarrik igotzeko, eta epe laburrean Suaquiraino eraman zuen.
|
2014
|
|
Don Domingo deitzea maite zuen hark, eta beste garai batean berorika egin zitzaion halako bati, baina frankismoaren hegalpean hazitako kasta hark aspaldi hautsi zituen arbasoekiko lokarri lotsagarriak, eta erdaraz aritzen ziren praktikantearen kontsultara
|
zihoazenak
oro: erdara nola hala murduskatu batean batzuk, erdara erosoan bestetzuk, baina ahots dardartiz denak, ez hizkuntzak baizik pertsonaiak sortzen zuen larderiaren ondorioz.
|
|
Izan ere, Jules Verne 1828ko otsailaren 8an Nantesen jaio zenean, ume hura bera bezala abokatua izango zela erabaki zuen haren aitak, Pierre Vernek. Kervegan kaleko balkoitik, ordea, belaontziak ikusten zituen Jules txikiak, ibaian gora
|
zihoazenak
marearekin batera, eta portuan beste herrialde batzuen eta beste jende batzuen istorioak entzuten zituen elkarrizketetan.
|
|
2014ko denboraldi honetan zerbitzua 2.146 bidarientzat edukiera duen “Celebrity Infinity” itsasontziari eskaini diote, “lo geldialdia” egin duenari (operazio horrek atrakalekuko egonaldiaren denbora hirukoizten du, zerbitzua erabiltzea errazten duelarik). Ontzi konpainiak, bere aldetik, bidaiariei 23 autobus eskaini zizkien (hoietariko batzuk egokituak), Bilbora
|
zihoazenak
eta geralekua Bizkaiko Zubian zutenak.
|
|
Beatlesen kanten mundu misterioso eta hipnotikoa, gainbeheran etorritako zirku bateko mundua bezalakoa. Horditutako eta zoratutako jendea ikusten zuen kanta haietan, abere burua zeukan jendea, hegazti hankak zeuzkatenak, edota kaletik erregez eta bufoiz jantzita
|
zihoazenak
.
|
|
Irene Arriasek kaletik ere ikusten zituen guardia zibilen seme alabak, baina askozaz geroago jakin zuen guardia zibilen seme alabak zirela. Orduan umeak ziren, Trinitarias, San Ignacio, Juan Bautista Zabala eskoletako umeak, hara
|
zihoazenak
. Bere adineko neska bi ikusten zituen egunero Irenek.
|
2015
|
|
Lanean txikiteoko bezeroak euskaldunak izaten ziren, ez ordea, beraneanteak eta egun pasa
|
zihoazenak
.
|
|
Hori guztia garai hartako literatur eztabaida nagusienarekin lotzen zuen, Bilbo Hiria sariko zentsurarekin. Hezkuntza kontseilari Etxenikek esana zuen ez zirela diruz lagundu behar obra literario partidistak, herriaren gehiengoaren kontra
|
zihoazenak
. Hernandez Abaituak galdetzen zuen ea biraoak fikzioan erabiltzea partidista zen, eta hortik artikuluaren izenburua:
|
|
Jende asko ikusi nuen euren etxeetatik atera eta bata bestearekin hitz egiten, hortxe kale erdian, zeharo aztoratuta. Irudi asaldagarria zen, lanetik etxera edo etxetik lanera arrapaladan
|
zihoazenak
inoiz baino arrapaladagoan, inguruko etxeetako bizilagunek sortutako taldetxoak sigi saga saihestuz. Eta sirenen amaigabeko ulua, poliziena, suhiltzaileena, anbulantziena?
|
|
Gero eta gehiago igurtzi orduan eta handiagoa den elektrizitate estatikoaren gisan, bata bestearen ondoan, bata bestearen aurka burutzen zuten jokaldi, puntu zenbaketa edo hitz truke bakoitzeko, Trinitateko Ermitako airean tximista txikien moduko izpi urdinak hedatzen antzematen ziren. Desagertu beharrean, tabernaren sabaia estaltzen zuen tabako lainotzaren barruan pilatzen
|
zihoazenak
, ekaitza lehertu zain.
|
|
Otegi eta Otaegi, urte berean jaioak dira biak, 1942an, eta antzekotasun gehiago ere suma litezke bien artean (diferentziak bezainbat, esan gabe doa): baserri girokoak biak, mutilzahartze bidean
|
zihoazenak
, lagun eta parrandazaleak, herriaren alde konprometituak; antzekoa dute kokaera geografikoa ere: Azpeitia ondoko Nuarberen parekoa da Ordizia ondoko Itsasondo.
|
|
Bazen etxetik lau bat kilometrora kafetegi antzekoa errepide ertzean. Bertan gelditzen ziren Gernikarantz
|
zihoazenak
kafe bat hartzen edo zerbait jaten. Inguruetako baserrietan bizi zirenak eta Gernika aldeko poligonoetan lan egiten zutenak ere bertan gelditzen ziren.
|
|
inongo irtenbidera ez
|
zihoazenak
|
|
Halako batean, Izaro irla parean aireplano bat itsasora erori zen. Sebastiana hartara hurreratu zen makina guztian eta aireplanoan
|
zihoazenak
salbatzen ahalegindu ziren. Eta aireplanoa bera atoian portura ekarri.
|
|
Jose Loidi patroiaren alabak kontatu zuen, igandea izanik Sebastianan
|
zihoazenak
ibilaldi bat egiteko itsasoratu zirela, tartean Txilibist Telletxea eta Justino igeltseroa. Haiexek izan ziren ontzitik aireplanora jaitsi eta Izarotik Bermeora ura atxikatzen etorri zirenak, hegazkina hondora ez zedin.
|