2000
|
|
Udazkenean, gaztetxoak ginela, gaztain erre janak egiten genituen. Txabola batean gaztainak erre, sagardo berria etxetik eramango genuen eta herrira jaisten ginenean udaletxeko arkupetan elkarri bertso
|
berritan
edo bertso zaharrak kantari jarduten genuen. Eta herrian pixka bat zabaldu zen, Txomin ere bertsotan aritzen omen zela.
|
|
Horiek keriak dira, aje latzak nahi bada, baina badago aldekotasunik, aurrera egiteko lehengaia. Euskararen legearen aldaketa eskatzeko antolatu sinadura kanpainak eta
|
berritan
Iruñean izandako manifestazioak agerian uzten dute euskararen aldeko gizarte komunikazio sare ikaragarria dugula. Euskarri eta baliabide oso gutxirekin burutu dira bi ekimen hauek, baina euskararen onarpen ofizialaren aldarrikapenean arloz arloko kezkak jasota ikusiz gizarte komunikazio sareak bere indarrak askatu dituenean euskalgintzako taldeak izan dira emaitzekin harritu diren lehenengoak.
|
|
Giza marmaria urrundu arte egon nintzen hor, azpian nuen hilobiko maizterren zerrenda irakurtzen. Bidera itzuli berri
|
berritan
agertu zen Ana.
|
|
Gizonezkoak, umeen pare, taldeko emakumeak beldurtu nahian ibili dira eta ni ez naiz beldur izan, harik eta, afalondoan, dendara bakarrik erretiratu naizen arte. Baina etorri
|
berritan
, bila nenbilela, hotsen bat entzutea iruditu zait. Arranguratua, eskua ilunpetan luzatu, eta topatu dudan lehen gauza sendoa urontzia izan da.
|
|
Lupok zerbait esan zion Beleri; edo, mintzatzen ariko bailitzango aho keinu batzuk egin zituen, haren bozaren hotsa ez baitzen bederen Xanengana heldu. Beharbada harrituta zeuden Xan, etorri
|
berritan
, beraientzat apika hain heltzen gaitza zen Junerekin hala hala ari zela ikusiz. " Mutil hura", esan zuen Xanek," hitz egidazu beste mutil hartaz".
|
2001
|
|
1) Sortu
|
berritan
okerrerako guztiz joerarik gabea izanik, zelan daiteke okerrera jo, nahigabeak, hilak, erailak eta, negargarriena, eraileak sorraraziz. San Agustinek, aingeruen lehenengo bekatuari buruz, ez duela inola erantzunik arazo honentzat aitortzen du, jakinezina zaiola:
|
2002
|
|
Senak ematen zidan. Lokarriaren harietan etenak gertatu ziren eta lokarria ez zegoen
|
berritan
bezin trinko. Arriskua gero ta nabarmenagoa zen.
|
|
Alazne zen, kamisoi zuri luze batez jantzita. Esnatu berri
|
berritan
.
|
2003
|
|
Yoyes Mexikotik etorri
|
berritan
ezagutu nuen, oposizioak prestatu behar zituela eta ezagun batek lagun niezaion aurkeztu zidanean. Oposizioak amaitu zirenean zapi bat ekarri zidan opari, kolore argikoa, arropa iluna janzteko ohitura nuela eta aldatzeko pixka bat.
|
2005
|
|
Orduan eta sortzaile profesional gehiago dago, aurren
|
berritan
urrats handi hori eman zuten batzuei esker. Hala ere, oraindik, lotsa eta aizu gara, sarri, egile eskubideak defendatzeko.
|
|
Geroko utzi du, beraz, eskaera. Etorri
|
berritan
ez baita komeni etxekoaren arauak pitzatzen hastea. Ezta anfitrioiak Leon Karrikak adinako bihotz handia daukanean ere.
|
2006
|
|
Suteak ohikoak izaten ziren garai hartan, eraikuntza materialik erabiliena egurra izan zelako Aro Berria oso sartuta egon zen arte. Hiribilduetan askotan harriz egindako eraikin bakarrak eliza, eraikin publikoak (kontzejuaren etxeak eraiki zirenean Behe Erdi Arotik aurrera, eta askotan jada, Aro Berrian), eta auzokide aberats eta boteretsuen dorretxeak izaten ziren, eta, jakina, harresia, baina azken hau ere hiribildua sortu
|
berritan
, askotan, egurrez egindako hesi hutsa izaten zen, zuresia alegia, eta ez harresia. Harriz eraikitzen zenean ere, egur asko erabiltzen zen, eraikinaren lau hormak izan ezik, estalkia eta barne banaketa guztiak egurrez egiten baitziren.
|
|
Bere gogoan noizbait lekurik egin bazidan, ez zuen erakutsi. Ni sortu
|
berritan
Migel Mailuren gutunak emanikoaz landa nire berri gehiagorik izan bazuen, ez zen Garrüzen erdietsia. Erregina Katalinaren senarrak gure aitatxiri egin jaiotze opari berak egin zizkidan niri erregina Joanarenak:
|
|
–Baionara joateko proposamena ere egin zidan etorri
|
berritan
–aditzera eman zidan artzain zaharrak.
|
|
De Lancreren gizonek asteak zituzten haren artaldeko bildotsak Baionako kartzelara eramaten, eta Agerrek hatz bat ere ez zuen eman hura eragozteko. Preso eramanen artean bazen bat, Katalin Galtzagorritegikoa, Sarara etorri
|
berritan
neskato hartu zuena. Neskato egunez, eta neskato gauez.
|
|
Elizgizonaren famak erakarririk, erregeordeak bere gorte txikira deitua zuen noiz edo noiz. Kondearen emazteak bi ume galdurik zituen sortu
|
berritan
. Beharbada horregatik, haurren linboaz mintza zedin maite zuen bereziki.
|
2007
|
|
Ez beti, haatik: aurren
|
berritan
baino ez (eta, gero,, erromantizismoa, deitzen den horretan).
|
|
Etxera bizitzera etorri
|
berritan
, Elisa ez gehiago kezkatzearren, nien hasi nintzen erosketak egiten. Berak ia etxetik bidali ninduela esatea aski da, nire lanaren ondorio kaskarrari buruzko iritzi konplitu eta zuzen samarra izateko.
|
|
Hirira etorri
|
berritan
, ordea, oso gaizki pasa nuen. Baserrian osaba zenaren galtzerdi batetik hartutako duro batzuk baino ez nituen ekarri, eta gehiagoren jabe izateko segurtasun gutxi, gainera.
|
|
Jakin en aipatu 8 zenbaki hori agertu berri
|
berritan
, Josebak neuri Arantzazutik Erriberrira idatziriko gutunean, honela zioen berak filosofiako estudianteen artikuluak eskatuz():
|
|
No se ponga usted bravo gomendatu zion gizonak ahotsa goratu gabe. Etorri
|
berritan
eskatutakoa aipatu behar izan zuen bezeroak, baina Desmayen eso, compañero aholkatu zion berehala, sukaldea egonean zegoen eta ez omen zuten ordu pare bat baino lehenago zabalduko. Gosaritik afarirako zubia eraiki beharra zegoela deliberaturik, kafe doblea eta añejo luzea eskatu eta, edaria ekarri bitartean, Moskura itzuli ziren, Zhivago doktorearen bila, zeren...
|
|
Aldamenean zebilen zerbitzaria, eta deitu egin zion afariaren zorra kitatzeko. Etorri
|
berritan
bezala, eskuko eskailera baten eran makurtu zen kilimusi egiteko bukaneroa. Joan baino lehen, Maria Josefari muxu merke bat eman gabe sikiera, goraintziak eman zizkion terminologoarendako.
|
2008
|
|
euskarak sekula guztian bizi izan duen egoerarik okerrenetakoan sortu zen Euskara Batua, Hego Euskal Herria diktadura militarraren azpian zela, eta, beharbada, euskara bera ere sekula baino ahulago zela. Gogora dezagun Pedro Irizarrek, 1973an. Euskara Batua sortu
|
berritan
, beraz?, argitaratutako emaitza: 533.500 euskaldun inguru baizik ez ziren guztira, eta 1.900 baizik ez, esate baterako, Araba osoan.
|
|
Orain Lizarragak darabiltzan errepikapenetako batzuk ikusiko ditugu: ...ezkildorre kaskoan> zego> kontino> > zuzi> edo> antortxa> andi> bat> bam bam bam, > turditu> gabe> argia> batere> elurketa> guziareki», JMESB, 441, «ta> itxekirik> [labea] > bam bam > bam>, HGN1, 329), bat banaka, bat batean, beiti beitia, berla berla, berri
|
berritan
, bete betea, dar dar dar, dal dal dal> («asi> ze> ika > ratzen>, JMESB, 136), dei> ta> dei, doi doia, dra dra dra> («ikus > teunte> > direla> nausia> ta> mutila> > kamelloetan>, ibid., 361), dre dre dre> («eta> erraten> zuela> guzia> dre dre ... 467), giri giri> > bete) >, erabat aserik, arrunt beterik?
|
|
Propioki debozioa izan ez arren, San Anbrosio Milangoarenganako joera ere bazuen Azkuek,
|
berritan
behintzat (eta urte tarte oso zabalean) dokumentatu baitut haren inguruko anekdota bat kontatzen: Milango apezpikua hil
|
|
Hizkuntza bakoitzak zabaltzen duen leihoak paisaia berdingabea bistaratzen digu. Hizkuntza berriak ikastea beste hainbat mundu
|
berritan
sartzea da.
|
|
Pasaiara etorri
|
berritan
udaletxeko saltsetan sartu nintzenean herriko alkate zinen. Inoiz uzten ez den kargua, ezta, Xabier?
|
|
Trofeoa altxa
|
berritan
, Williamsi loriatik putzurako eta berriz ere gorako bidea etorri zitzaion burura. «Magikoa izan da berriz irabaztea, hainbeste lesio eta gorabeheren ondoren».
|
|
Txinan haur bat adoptatzen duzunean, umezurtz etxeari" dohaintza" bat egin behar diozu nahitaez, eta nahitaezko dohaintza guztien antzera gureak ere bazuen kopuru bat: hiru mila dolar billete handi eta
|
berritan
. Eta banketxera ailegatu eta bertako langileek banan banan gure dolarrak zenbatzen zituzten bitartean, gu iji eta aja, irribarreak eta urduritasuna ezkutatu ezinik, Dragon Khan ospetsura igotzeko sarrerak erosten bageunde bezala.
|
2009
|
|
Igartubeiti museoa, XVI. mendeko dolare baserri zaharra, euskal baserriaren iragana, sagardoarekin izan zuen lotura eta abar ezagutzeko nahitaezko erreferentzia. Museoa sortu
|
berritan
ikusi bazenuen, geroztik egindako Interpretazio Zentroak beste osteratxo bat eskatzen dizu. Zer pentsa ematen du gero baserria" museo" bihurtuta ikusteak!
|
|
Denboraldia amaitu berri
|
berritan
, sasoi puntu bikainean daude hiruak, eta probetxua atera diote horri, nola atera ere!! Unaik mutilen marka onena ondu du, Saioak neskena, eta Amaik nesken hirugarren marka onena egin du!
|
|
Izua eragiten dute, edo higuina. Sortu
|
berritan
harekikoak egin ez badituzte, ez dituzte luzaz atxikiko beren etxeetan. Bakarrik eta eskutik utziak hilko dira bide bazter batean, gosez eta hotzez.
|
|
Garai guztietan izan du horrelakorik, aurka ari zirenen kontrapisu. Euskaltzaindia sortu
|
berritan
Gregorio Mujikak erabateko obedientzia agindu zion:
|
|
Akademia bi aldiz jarri behar izan zuen abian Azkuek: sortu
|
berritan
, 1919tik aurrera, eta gerrako etenaldiaren ondoren, 1941etik aurrera. Ospe handiko euskalaria eta gaitasun ikaragarriko langilea izaki, Akademiaren arima izan zen urte horietan guztietan Azkue.
|
|
barik, batu gara danok[?]. Argi ta garbi, Academia ori guk eztogu ezautzen geutartzat?, adierazi zuen Euskaltzaindia sortu
|
berritan
. Azkuek abertzaletzat zuen bere burua?. Soy en el fondo lo que me hizo Arana Goiri:
|
|
Gurean, artean unibertsitatea sortu
|
berritan
, gerraren gaineko lan historikoberriak oraindino urte batzuk itxaron beharrean gelditu ziren. Horrela, EuskalHerrian Franco hil bueltan eta ondorengo urteetan bizi izan ziren denbora nahasiekeraginda, gerrari buruzko liburuen ekoizpenak ezaugarri politiko nabarmenak izaneta kasu askotan lehenago argitaratu ezin izan ziren lanak kaleratzea ekarri zuen.Horren lekuko dira, adibidez, El informe del Presidente Aguirre al Gobierno de laRepublica, (Editorial La Gran Editorial Vasca, Bilbo, 1978) eta Jose AntonioAgirre lehendakariaren Veinte años de gestion del Gobierno Vasco() (Leopoldo Zugaza D.L., Durango, 1978).
|
|
–Ordu asko egin ditut erlojupekoetako bizikletaren gainean. Posizioa mantentzeko, erritmo aldaketak hobeto egiteko...?, adierazi zuen handik etorri
|
berritan
. Zein da, beraz, munduko ziklista onena?
|
|
Salbuespenak salbuespen, baby boom aren urteetatik aurrera jaiotakook ez baitakigu benetako gosea zer den. Norbaiti jan
|
berritan
goseak dagoela entzutean argi ikusten dut berba zenbateraino gastatu dugun. Betekada galantaren ondoren, oraindik goseak.
|
|
Eta etxean bezala sentitu zen, afari merienda eta guzti, tertulia giroan. Madrildik etorri
|
berritan
, epaiketako aurreneko bi egunetako gorabeherak kontatu zituen Uriak Putzuzulo gaztetxean, Euskara Astearen barnean. Imanol Murua kazetaria izan zuen lagun, eta tertulia giroan egin zuten hitzaldia.
|
|
Ni Lovainatik etorri
|
berritan
, euskarazko eskolak ematen ziren Seminarioan; baina konturatu nintzen belaunaldi berriak ez zeukala gure kultur prozesuari buruzko ezaupide handirik, eta belaunaldi zaharrek ere ez. Eta apaizgai batzuekin lanean hasi nintzen, batez ere XX. gizaldiko Euskal Herriko kultur mugimendua ikasten.
|
2010
|
|
–Ez dakit den hain
|
berritan
zure figura gure artean, Erramun. Auskalo nola erreakzionatuko lukeen Lukaxek.
|
|
ABEL. Zer habil hemen? Ezkon
|
berritan
, eta lanera?! Ederra hasiera!
|
|
Goizeko 07:27an (09:27) saltatu du ilbeherakako koxka, hortxe goian, paretik baxterreruntz ezkuta
|
berritan
. Beherakakoan, indarrak botata, ahulbidean ibili ohi da gure ilargittoa.
|
2011
|
|
Inguru ziur bat, beren identitatea aldarrika dezaketen esparru bat». Jesus Prieto antropologo eta irakasleak uste du hasieran, etorri
|
berritan
, egiten dutela hori etorkinek. «Familiak hemen egin nahi badu bere bizi proiektua, aldatu egiten du jarrera:
|
|
Geroztik ez dago gobernuaren lege xederik, eta diputatuek osatu dituzten lege proposamenak ez dira oraindik sartu parlamentuko egitarauan. Euskararen kontra bihur daitekeen legerik ez dutela onartuko azaldu dute eragileek, eta osteguneko eztabaidan egindako zenbait adierazpen nabarmendu.Frantzia bat bera eta zatikaezina dela erran zuten senatariek behin baino
|
berritan
. Eta, ondorioz, bateratasun hori arriskuan jar dezaketen eskubideak ezin direla onartu.
|
|
Euskara Batzordea Zientzia Fakultatean sortu
|
berritan
prestatutako txostenean halaxe planteatzen zen: «... ezin dira helburu utopikoak eta ametsezkoak planteatu, baizik eta oinarri errealak dituzten, eta betegarri diren, helburuak aurkeztuko dira».
|
|
Urkixo Mintegiak sortu
|
berritan
egindako lanen artean garrantzi berezia izan zuten urteen artean Euskaltzaindiarekin batera Donostian, Mintegiaren liburutegian, antolatutako euskarazko hogei bat hitzaldik. Hitzaldion helburua euskal idazle klasikoak ezagutaraztea zen, eta esan moduan euskaraz eman ziren.
|
|
Nahiko oroitzapen onak ditut. Kartzelatik etorri
|
berritan
, Elgoibarren bizi izan nintzen amarekin, eta orduan aritu nintzen zerbaitetan. Baita geroago ere, Elgoibarren eskolan nenbilela.
|
|
|
berritan
, lagun talde batek euskal dantza talde bat osatzea erabaki zuenetik. Urrestilan bizpahiru
|
|
Nire auzoko kuartelean denak dira gazteak, buru egiten duen tenientea salbu, zer da ba uzkitik jaiotako putakume kabroia, ez omen du etsiko hiriko plaza nagusia odolez bustita ikusi arte, hala esan zuen tenienteak Euskal Herrira etorri
|
berritan
. Zakur zahar zornatu batek baino gehiago du gaiztotik, eta kaleko jantzian dabilenean, bele bat ematen du, beti beltzez janzten baita.
|
|
Bestalde, Hernandorenak etxe izentako hartzen du (Irisarri borda [XVIII. m.], Berazcun [XIX. m.], Farola [XX. m.]). Baina kontuan izan behar da saroi nagusien izen generikoa hartu ohi zutela hasieran inguruko baserriek. Beraz, gaur Farola, Bordaxar, Pellobaztanen borda edo Otxoloborda bera izan liteke sortu
|
berritan
caseria de Berazguren izen generikoz azaltzen dena, nahiz gero zeinek bere izen propioa berreskuratu.
|
2012
|
|
Halere Irlanda Iparraldearekin, Belfastekin komunikazio gehiago dago Dublin edo hegoaldearekin baino, gertatu den guztiarengatik: nazio borroka, hizkuntzaren egoera… Gazte garaian, etorri
|
berritan
, banuen lagun bat Ingalaterrakoa zena eta familia galestarra zuena. Nazkatuta zegoen jende guztia niri hurbiltzen zitzaidalako irlandarra nintzelako eta berari kasurik ez.
|
|
Lagunek, bere bizitza sentimentalaz galdetzeaz gain, hartan parte hartzeko eskubidea dutela uste dute: etorri
|
berritan
, Margak lagun bat aurkeztu behar ziola esan eta azkenean egin zuen, Peperen urtebetetze jaian. Medikua zen, berrogeita bost urte, ederra, oraindik bere burua abandonatu gabekoa, astean hirutan gimnasiora doazen horietakoa.
|
|
Seguruenik amarengandik jasotako trebetasuna. Une hartan etorri zitzaidan gogora zorioneko lausoarena eta pentsatu nuen zerbaiten susmoa zuelako ez zigula erakutsi palestinoa etorri
|
berritan
, pantera galtzerdi zoroekin edo gutxienez kilo erdi pisatuko zuten belarritakoekin batera.
|
|
Arren, pastorala ikusgarri bat da eta jente hanitx biltzen dü. Milaka daude, lau edo bost mila, ohiduraz
|
berritan
eskentzen diren emanaldien ikustera jiten direnak.
|
|
Zeren eta ez den behar nahasi antzerkiak nontik dütüan ekeiak eta antzertiaren sorgia. Hérellek berak aitortzen dü,
|
berritan
bederen. Hau lehenik:
|
|
Emanaldiaren epea hartü eta, lau bost hilabete lehen hasten dira ikasketak. Berant arratsen, beren egüneko lanak ürrentü ondoan, astean behin edo
|
berritan
bildüko dira. Haboroenek ez düe batere ezagützen zer den antzerti saila.
|
|
19 itxüraBat mintzatzen denean, denak higitzen dira. Lau kantukoak badoatza beste aldean bürüz bürü den kantuala eta berriz ützültzen; arren,
|
berritan
erditan kürütxatzen dira. Ber artean, jargietako biga abiatzen dira aitzina bürüz, hüilanenen kürütxatzea mozten düe, beste biak, kürütxatzen diren ber güneala heltzen dira eta beren jargietarat ützültzen.
|
|
Aingürüek
|
berritan
edo hirutan kantatzen düe biga edo hiru bertset. Horien ahaidea lehen perediküaren eta azkenaren bardina da.
|
|
Komunikabideen kokapen ideologiko edota politikoak duen zeresana aztertzeko lan berriak daude framing aren inguruan. Esaterako, estatu mailako egunkariak aztertu dituzten hainbat ikerketa
|
berritan
informazioaren trataera ezberdina aurkitu da komunikabideen ezaugarrien arabera, zabaltzen diren eduki, jarrera zein iturriei dagokienez (e.b. Berganza, 2008; Humanes, 2009; Igartua, Muñiz eta Cheng,
|
|
so egiozu betiko badoan ebidentziari. Irten gaitezen zorion bila, ez lasterbidetik, ez azpikoz gora, zain daukagu-eta gure eskuetan, bizi
|
berritan
eta eztiki, ezpainetan atzeman dezagun, musuka.
|
|
Parrez par, nagokizu agurka,
|
berritan
|
|
Irri polit argitan Agerturik huna Ezarriz iguzkitan Beltz zegon eguna Hurbil, ordu guttitan Ja zaude, urruna Neri dator
|
berritan
Ohizko ilhuna!.
|
|
Zenbait orduren buruko trena berriz abiatua da. Horra
|
berritan
beren mahai txartelak eskuetan axtiko hiru ama alabak: ohartu ziren ni nindagoen mahai berak zauzkala haiek zituzten hiru zenbakiak eta laster etorri ziren ene ingurura beren lekuen hartzera. Oh!
|
|
Lehenbiziko egunean auzune ttipi horri beha jarri nintzen urruntxagotik eta ez dakit zer gisaz halako farrasta batek hartu ninduen. Hara,
|
berritan
beti gogoratzen zizkidan aurresoma bitxiak, asmo zapadurak! Nundik eta nola zetorzkit kolpezko beldurtikeri eta lotsadura horiek!
|
|
Banko horren ordezkarietarik bat hor ezagutua eta noizean behin agertaldi batzu ere egiten zituen gure lantegian. Orain
|
berritan
, diru beharra agertzen zitzaigun ordu latz horretan. Ordezkari horri dei egin ginuen mailegu handixago baten ardiesteko.
|
|
Auzian agertuko zira nik deitzen zitudanean. Jujearen aintzinean zure aldia egin eta
|
berritan
gela huntara gidatuko zaitu uxerrak. Ulertzen nauzu?
|
|
Egunak dituen 24 orenak gure gomendio, horra,
|
berritan
eskulangintzan gure gain. Lana ez da nehoiz faltatuko.
|
|
Arrano zahar bat bere harkaitz hegitik tente zolaldeari beha lagokeen bezala nago, ni ere, ikusiak ikusi, pairatuak pairatu, Xaramendi hegitik ene sor Herri maiteari behaka. Kurritua dutan bide luzeko ukipenetan eta adixkide gisa ezagutu arrotzen erran eta haien egitate anaikorrak
|
berritan
gogotaratuz. Peningarriko elakaldi batzuez oroitzean ere!
|
|
Barkuetako aintzindariak bilarazi zituen bere ingurura. Hor, zenbait minutoz elgarren artean mintzatu eta barkuetan zeuden soldadoeri jakinarazi zieten haietarik zenbait izendatuak izanen zirela
|
berritan
urera itzultzeko, suhiltzaile buruzagi bat salbatzea gatik, hau ixtripuz gelditua, zazpi metroz goratuak ziren uren erdian, zuhar baten gainera ihes egina 36 oren lehenago, akiduraz ahuldua, artamendu beharretan. Medikua, herriko gizonak eta aintzindariekin joaiteko sei soldado izendatu ginduzten.
|
|
Oh, segurki, ez nuke nahi nehorek ikus nezan molde triste hortan. Horregatik, aurpegiari torraldi bat eman eta
|
berritan
plazara agertuko naizenean, lagunen galdeari amentstu hitzekin erantzunen dut nexkatxo batekin joana nintzela ordu on baten goxatzera Hor ere, auengarriko gezur bat!
|
|
Arthur Gelinas, bere Plimouth ederraz hein bat urgoi dago eta ez da harritzekorik, beribil gisa horiek gutti ikusten dira oraino Saguenay eskualdean. Ohizko ekaitz beldurrak (galernarenak) pizten zizkit
|
berritan
. Gurutzearen seinalea egin dut gordeka, Ama Gorenari dei bat eta lasaitu naiz.
|
2013
|
|
" Brabanteko Genobeba bertso
|
berritan
" (1929) 42 izeneko bertso sorta da. Juan Kruzek Brabanteko Genobeba deunaren bizitza kontatu zuen 1.300 bertsotan.
|
|
Jorge Oteiza, Filipe IV.a eta Donostiaren VIII. mendeurrena liburuan, gaztelaniaz jatorrizkoan, Luis Mari Larrañaga Aranbarrik euskarara itzulia?. Latinoamerikako egonalditik etorri
|
berritan
, Donostiari hiri titulua eman zion erregearen omenez eta hiriaren zortzigarren mendeurreneko ospakizunen testuinguruan udalak deitutako lehiaketara aurkeztu zen Oteiza, baina, azkenean, proiektua ez zen gauzatu. Azanzak proiektu hari buruzko xehetasunak bildu ditu, «Amerikako egonaldiaren ondotik Oteizak zituen asmo artistiko eta estetikoak goitik behera ulertzeko» aukera ematen dutenak.
|
|
Espaloi ertzean. Eguzki
|
berritan
.
|
|
Maiz, herritar baten heriotzaren berri ematen zuten, eta beste anitzetan herritar batek ohorezko aipamena edo gurutzea ukan zueneko berriak kontatzen zituzten. Beste zenbait
|
berritan
desertoreak muga zeharkatzen lagundu zituztenen atxiloketak aipatzen zituzten. Oro har, aski sail errepikakorra zen, heriotzak eta gerlako gurutzeak maiz izaten baitziren, eta beti gisa berean kontatzen baitzituzten.
|
|
Beraz gure Larresoroarra permisionez izan zaiku
|
berritan
. Neskatcha bat bezen ederki aphaindurik, urrundu zitzaukun gerla tokitik ilhuntze batez.
|
|
Eta huna nola. Saratar bat
|
berritan
izan da permisionez. Hango guardak lo zagozila oharturik, herriko aguardientetik pinta bat galtzarrean ekarri du hunat.
|
|
" Gizon bat etorri
|
berritan
desertura bidaltzen bazuten, shock a ikaragarria zen. Oroitzen naiz niretzat zer izan zen.
|
|
Telebistaren indarraz jakitun, gai horri heltzeko gatza izan zuen lehen Eusko Jaurlaritza hark, erakunde autonomikoak sortu
|
berritan
. Alderdi jeltzaleko agintari nahiko gazte eta ekimentsu haiek hainbat gauza jarri zuten martxan, eta tartean ETB.
|
2014
|
|
Itxura berezia du, gordetzen duena ere halakoxea zela uste baitzuten. Izan ere, Luis XVI.a gillonatinatu
|
berritan
, haren odolaz zapi bat busti eta bertan gorde omen zuten. Istorio polita zapuztu egin du, ordea, Bartzelonako Biologia Ebolutiboaren Institutuak Scientific Reports aldizkarian argitaratu berri duen artikulu batek.
|
|
53 Edonola ere, boladaka ematen dio, esnatu berri
|
berritan
urde hutsa izan ohi baita, horren lekuko puzkerraren komentarioa eta zer ordutan pentsatzen duzu martxa egitea galdera inolaz ere ez sotila.
|
|
Mireia gogoratzen dut, nire emaztea, etxe berrira aldatu ginenean, poz pozik sukaldeko robot berriarekin, hainbat nahaski, ore eta pure minutu gutxitan egiteko gaitasun itzela daukana?, lana bere kabuz egiten duen mini xurgagailuarekin, eta, batez ere, horma osoa okupatzen duen telebista ordenagailuaren pantailarekin, zeinetatik eraikin osoko domotika kontrolatu ahal baita. Baina hori guztia duela hilabete asko gertatu zen, hirira etorri
|
berritan
, kontratatu ninduen unibertsitatean lanean hasi aurretik.
|
|
Nik ez dütüt
|
berritan
, ene haur denboran, zagollak gibeletik higatü eskolan; Ardüraago nintzan ni mendi maxelan, ardien bazterrian khanta errepikan.
|
2015
|
|
Egia esan, Migel Kaxero ez zen inoiz mutil lerden horietakoa izan. Frantziatik etorri
|
berritan
gelakide gisa ezagutu zuenean ere ez, nahiz eta orduan itxura arras ezberdina izan. Moztaka eta gizen samarra zen orduan ere, baina ilea oso motz, militarren eran ia?
|
|
Edo bestela, galdetu zion bere buruari, eten bat behar ote zuen hormako lerroak, astunegia ote zen zuhaitzen multzoa? Ironiaz egin zuen irribarre; izan ere, ez al zuen uste, aurren
|
berritan
, konponduta zeukala problema?
|
|
Beti ibiltzen zen gaizki, tentsioa altu zuelako, baina ospitaletik bueltan ondo zegoela esan zuten medikuek bi hilabete lehenago. Etxera etorri
|
berritan
, ordea, berriro eraman behar izan zuten ospitalera. Hepatitis galopante.
|
|
Bi ahizpak gurasoekin jarri ziren bizitzen Ondarretako pisu batean. Etorri
|
berritan
, ez zeukan betarik ondo ala gaizki zegoen pentsatzeko ere; hamaika gauzatan hasi zen. Geldigaitza eta urduria da.
|
|
Egoera eta esparru guztietan hizkera estandarra, bakarra eta berbera erabiltzen eta erabiliarazten dute. Horixe gertatu zen gure artean euskara batua sortu
|
berritan
: euskara batu itxia eta hertsia erabili zuen zenbaitek solasaldi eta jardun mota guztietan.
|
|
Jende arruntak ez zuen ulertzen, euzkera barria?, eta ez zion jarraitu ez jaramonik egin euskara suspertzeko ahaleginari. Ez hain nabarmen, baina antzeko adibideak gertatu ziren mendearen bigarren erdian, euskara batua sortu
|
berritan
. Arrazoiak oso desberdinak izan ziren garai batean eta bestean:
|
|
Estreinako zenbakian euskaraz paratu zuten editorial puskan (editorialaren lehen zatia gaztelaniaz baitzegoen), bestalde, Deiak euskal astekarien lana goraipatu zuen ezer baino lehen, eta gero, puntuan, bere burua euskal egunkari modura aurkeztu zuen. Sortu
|
berritan
, bestalde, Euskal Herria erreferentzia esparrutzat hartzen zuen egunkaria zela antzeman daiteke, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako berriez gain Nafarroa zein Ipar Euskal Herrikoak ere ageri baitziren bere orrietan.
|
|
Etxartek, berriz, begiradaren eremua zabaldu egin du. Charlie Hebdo ren inguruko gertaera lazgarriek eta azaroko Parisko atentatuek mendebaldarroi, eta horrenbestez geuri, ze paradigma zahar
|
berritan
kokatzen gaituzten aztertu du.
|
2016
|
|
Urte mordoa daramat hemen. Hementxe utzi ninduten kaxatxo batean, jaio berri
|
berritan
, segur aski. Bizitzak halako kapritxoak izaten ditu.
|
|
|
berritan
auzokoaren laguntza ezinbestekoa
|
|
Isiltasuna entzuten zen, ez zen jenderik han, ez zen errepiderik (lurrezko bideak bakarrik), ez zen telefonorik, galtzeko toki paregabea. Han ibili zen Marie ezkon
|
berritan
, eta Joan alabatxoa ere bere anaiekin, milaka ardiren inguruan. Ttarra sentitu nintzen han.
|
2017
|
|
Montubioak sinetsita zeuden nahita hondoratzen zituela batelak; errotik ateratzen, kafeondo eta laranjondoak; edo bidetik ateratzen, errekastoen ur lerroak. Oraindik etorri
|
berritan
, zera jakinarazi zioten Luisi:
|
|
Gorritxoak miresten ez dituelako ospearekiko herrian sinets ezina baldin bada ere, polizia etxeak toki garrantzitsua dauka: bertako zeldetatik pasatzen dira Arraldeko kide gehienak behin edo
|
berritan
. Ezin uka:
|
|
Eta begira zer ekarri duen.Ezagutzen zaituztenek esaten dute ez zarela inoiz alderdi gizona izan. Nolatan ekin zenion politikari. Soldaduskatik etorri
|
berritan
, 1973, Mendi Gain elkartean hasi nintzen. Ekitaldi asko antolatzen genituen.
|
|
Kontxo, hona etorri
|
berritan
, benetan kezkatuko nintzen. Muga hiru lau kilometrora baizik ez dago zuzenean.
|
|
Korronte nagusiari usain gozo eta freskoa dario, ozono kutsu apur batekin eta nonnahi aditzen da iluntasunean ur hotsa, jauzika eta borborka. Marea gora izan berri
|
berritan
heldu ziren Martins eta polizia ibaira: aurrena burdinezko zurubi kiribildua, gero pasabide labur bat, hain beherea zenez makurtu beharra izan zutenekoa, eta gero uraren sakonera txikiko ertzak haien oinak mihizkatuz.
|