Bilaketa
dist.
non
lema/forma
nola
bilaketa
kategoria
Iragazkiak

Emaitzak: 13

2003
‎Alabaina, hori erdi egia izanda ere, erdi gezur horren gibelean gezur handi bat ezkutatzen da: hain zuzen, euskararen normaltze logika ezin da parametro horietan planteatu, ezin da iraganeko egoera errefe rentzian funtsatu, normalizazio aren kontzeptuak euskarak etorkizunean eskuratu behar duen estatus eta erabilera normalduaren erreferentera garamatzalako. Ez atzera, aurrera baizik, normalizazioarenirudikapenak jomuga jakin eta zehatza duenez gero:
2004
‎Kanpo eta barne diglosiaz ari naiz, ageriko gauza denez. Kanpokoan mintzairaren alderdi sozialak eta kulturalak (estatusa) sartzen dira, halako edo holako erabilera eremutan hizkuntzak bereganatu behar duen estatus eta legitimitate itzala. Barnekoan, berriz, corpusaren garapen bideak daude jokoan, horretarako eta hartarako behar dituen baliabide komunikatiboen zer nolakoa.
2011
‎Eta horrexegatik Kontseiluak euskararen inguruko ekarpen zehatza txertatzeko proposamena egin zuen Gernikako Akordioan: hain zuzen ere, Akordioak berak, gure herriaren normalizaziora iristeko bake bidean aterabide demokratikoaren zutabeak zehazterakoan, gure hizkuntzak behar duen estatus juridikoa eska dezala.
‎Hiru gai lantzen dira sail honetan: euskarak izan behar duen estatusa; arkitektura juridikoa, hau da, normalizazioa arautzeko behar den lege egitura; eta, azkenik, euskararen lege nagusiak zer ezaugarri izan behar duen. Eta dokumentuak adierazten du euskararen estatus egokia lau kontzeptuk osatzen dutela:
2015
‎Nolanahi den, gizartearen eskakizunek aurrera egiten jarraitu zuten eta urgazle gazteen, ezker abertzalearen, ikastolen edota prentsaren dinamismoak gaina hartu zuen ekintza askotan. Euskarak hezkuntzan behar zuen estatusa ziurtatzeaz gain, hura estandarizatzea premiazko bilakatu zen, zeinahi gizarte adierazpenen tresna bilaka zedin. Bultzada horrek euskaltzale zaharrak iraganean kokatu zituen nolabait, eta aro berri bati bide eman zitzaion.
2016
‎Jakina, batzuetan helburu sinbolikoetarako sortzen diren hizkuntza irizpideak oso arruntak dira. Beraz, argudiatu daiteke hiztun konprometituek eta gizarte zibiletik sortutako hizkuntza ekintzaileek (edo" hizkuntzazaindariek") hizkuntza menperatu ahal izateko ikasten jarraitu behar dutela estatus sinbolikoa ere lortzeko. Jarrerak aldatu daitezke, eta Man uhartean erakutsi den bezala, Kornualles eta mundu osoko testuinguruetan, grabaketa nahikoak badaude, ez da inoiz beranduegi hizkuntza bat biziberritzeko.
2017
‎Arnasgune geografikoak hizpide ditugunez, betor behinola Txepetxek iradoki ziguna. Herri horietan euskarak izan behar lukeen estatusa dela-eta, hona gomendioa: –Euskararentzat funtzio joko osoa erabilerari dagokionez, eta erdara jakitea ez dadila ezinbestekoa izan herrian bizitzeko? 340 Euskalduntasunaren kontzeptu bete horrek aise gainditzen ditu Udala eta udal zerbitzuak euskalduntzeko politikak.
‎[?] Gizartea eta kultura hizkuntza plangintzaren bidez aldatzen dituzunean, nortasuna ere aldatu egiten duzu. [?] Jakin behar duzu estatus edo corpusaren plangintzaz ari zarelarik, giza, kultur eta nortasun plangintza ere egiten ari zarela. Nahitaezkoa da.
2018
‎Inguruabar historiko horiek «sufrimendu larria» eragin dute, koalizioaren arabera: «Ulertu behar dugu estatus berri honen lanketak gatazkaren konponbideari heldu ez ezik, kultura demokratikoa ezarri ere egin behar duela. Kultura hori oinarritu behar da giza eskubide guztien defentsan, pertsona guztientzat, eta bazterrean utzi behar du gure desadostasun politikoak konpontzeko indarkeria politikoaren erabilpena».Akordioa bi taldek lortu dutela-eta, Joseba Egibar EAJko bozeramaileak agindu zuen «ahalegin osoa» egingo dutela «adostasunak lantzeko eta desadostasunak identifikatzeko».
‎EAEko biztanle guztiek euskara erabiltzeko eskubidea eta ezagutzeko betebeharra izan behar dute (Espainiako Estatuan gaztelaniari ematen zaion tratamendu bera) eta administrazioak hori bermatzeko jarri beharreko baliabide guztiak jarri ditu. Gaur egungo sasi elebitasunetik harago joateko tresna izan behar du estatus berriak.4 Euskal estatus berriaren erakundeak: Euskal estatus berriaren funtsezko erakundeak izan behar dute, legebiltzarraz gain, bertako sistema judiziala eta Ertzaintza.
‎Senarrak, ordea, eskubide politikoa erabiltzen du emaztearen gain, eta gizonak baino ezin dira izan senar. Hortaz, kontratuak beste zentzu batean ere ordeztu behar du estatusa.
‎Euskalduntze aro berri bat irekitzeko adostasun politiko berriak behar dira. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Autogobernuaren Ponentzian, hiru lurralde horiek behar duten estatus politikoari buruzko eztabaida ireki da azkenean. Eztabaida horretan gutako bakoitzaren bizitzetan hurrengo hamarraldietan eragingo diguten erabakiak hartuko dira.
2019
‎Legebiltzarrak emandako mandatua errespetatzea da gure ardura; bete dugu eta beteko dugu. Dauzkagun arazoei aurre egiteko, behar dugun estatusaren inguruko beharrezko debatea ez diegu lapurtuko herritarrei. Erronka handiak ditugulako aurrean:
Emaitza gehiago eskuratzen...
Loading...

Bilaketarako laguntza: adibideak

Oinarrizko galderak
katu "katu" lema duten agerpen guztiak bilatu
!katuaren "katuaren" formaren agerpenak bilatu
katu* "katu" hasiera duten lema guztiak bilatzen ditu
!katu* "katu" hasiera duten forma guztiak bilatzen ditu
*ganatu "ganatu" bukaera duten lema guztiak bilatzen ditu
!*ganatu "ganatu" bukaera duten forma guztiak bilatzen ditu
katu + handi "katu" eta "handi" lemak jarraian bilatu
katu + !handia "katu" lema eta "handia" forma jarraian bilatu
Distantziak
katu +3 handi "katu" eta "handi" lemak 3 elementuetako distantzian bilatu
katu +2 !handia "katu" lema eta "handia" forma 2 elementuetako distantzian bilatu
katu +2 !handi* "katu" lema eta "handi"z hasten diren formak 2 elementuetako distantzian bilatu
Formen konbinazioa desberdinak
bero + handi | asko "bero" lema eta jarraian "handi" edo "asko" lemak bilatu
bero +2 !handi* | !asko* "bero" lema eta jarraian "handi"z edo "asko"z hasten diren formak
!bero + handi|asko|gutxi|txiki "bero" forma eta jarraian "handi", "asko", "gutxi", "txiki" lemak
Ezaugarri morfologikoekin
proba + m:adj "proba" lema eta jarraian adjketibo bat
proba +2 m:adj "proba" lema eta bi hitzetako distantziak adjektibo bat adjketibo bat
bero + handi|asko + m:adi "bero" lema jarraian "handi" edo "asko" eta jarraian aditz bat
proba + m:izearr-erg "proba" lema eta ergatibo kasuan dagoen izen arrunta

Ezaugarri morfologikoak

KATEGORIA
adb adberbioa
adi aditza
adilok aditz-lokuzioa
adj adjektiboa
det determinatzailea
ior izenordaina
izearr izen arrunta
izepib pertsona-izena
izelib leku-izena
izeizb erakunde-izena
lbt laburtzapena
lotjnt juntagailua
lotlok lokailua
esr esaera
esk esklamazioa
prt partikula
ono onomatopeia
tit titulua
KASUA
abs absolutiboa
abl ablatiboa
ala adlatiboa
ban banatzailea
dat datiboa
des destinatiboa
erg ergatiboa
abz hurbiltze-adlatiboa
ine inesiboa
ins instrumentala
gel leku-genitiboa
mot motibatiboa
abu muga-adlatiboa
par partitiboa
psp postposizioa
pro prolatiboa
soz soziatiboa
MUGATASUNA/NUMEROA
mg mugagabea
ms mugatu singularra
mp mugatu plurala
mph mugatu plural hurbila
ADITZ MOTA
da da
du du
dio dio
zaio zaio
da-du da-du
du-zaio du-zaio
dio-zaio dio-zaio
da-zaio da-zaio
du-dio du-dio
da-zaio-du da-zaio-du
da-zaio-du-dio da-zaio-du-dio

Euskararen Erreferentzia Corpusa Euskararen Erreferentzia Corpusa (EEC)
© 2025 Euskaltzaindia