2007
|
|
Ez da erraza enpresa askatasunaren funtsezko edukia mugatzea,
|
baina
Konstituzio Auzitegiak aztarnak utzi ditu eskubide honen babesaren mugak jorratu dituzten epai desberdinen bidez. Printzipioz, EKren 128 artikuluan araututako neurriekin bateragarria izan behar da (enpresen gaineko esku hartzea, oinarrizko zerbitzuen eta baliabideen erreserba sektore publikoari eta ekimen ekonomiko publikoa, eta estatuak egindako ekonomia plangintza orokorra, 131 artikuluan ezarr... Horrez gain, hurrengo hauekin bateragarria izan behar da:
|
|
Kasu horretan, demanda ez da onartuko.
|
Baina
Konstituzio Auzitegian betekizun batzuk ezarri dira ez onartzeak EKren 24 artikuluan aitortutako eskubidea urratu ez dezan: a) ez onartzearen arrazoia legean ezarrita egotea (kontuan izan behar da legegileak ere ezin dituela ezarri nahi dituen ez onartze arrazoiak, arau prozesalen xedearen proportziozkoak izan behar direlako eta epaileen babes judiziala lortzeko eskubidearen funtsezko edukia inola ere ezin dutelako urratu); b) ez onartzeko ebazpena zioduna izan behar da; c) lehen aipatu proportzionaltasun printzipioarekin eta joera antiformalistekin, irregulartasun edo akats formal guztiak ez dira izan behar oztopo gaindiezina eskubidea eragingarria izan dadin (maiatzaren 8ko 57/ 1984 KAE).
|
|
Printzipioz, oinarrizko eskubideak urratzen dituzten partikularren egintzen aurreko babesa errekurtsotik salbuetsita egongo litzateke,
|
baina
Konstituzio Auzitegiak zeharkako bide bat aurkitu zuen urratze hori ez erasotzeko modukoa izan ez zedin: oinarrizko eskubidea partikular batek urratzen badu eta ez ordena publikoaren organo batek, lehenengo auzitegi arruntetara jo da hori konpondu dezaten.
|
|
Hain zuzen ere, Konstituzioa antolamendu juridikoaren gorengo araua denez, auzitegiek horren inguruan egiten duten interpretazioa funtsezkoa da. Auzitegi arruntek ere (gorengo organoa Auzitegi Gorena da) Konstituzioa interpretatzen dute,
|
baina
Konstituzio Auzitegia da testuaren interprete gorena (KALOren 1.1 art.). Hori dela eta, Konstituzio Auzitegiak Konstituzioa interpretatzean behin eta berriro ezartzen duen doktrina ez da konstituzio zuzenbidearen beste iturri bat bakarrik, Carta Magna interpretatu eta aplikatzeko funtsezko iturria da. EKren 164.1 artikuluaren arabera, Konstituzio Auzitegiaren epaiek legeren baten edo lege indarreko arauren baten konstituzio aurkakotasuna adierazten badute, edo eskubideren baten balioespen subjektibora mugatzen ez badira, erabateko ondoreak dituzte denen aurka.
|
|
Izatez, Konstituzio Auzitegiak konstituzio aurkakotasun prozesu edo arazoetan emandako epaiek gauza epaituaren balioa dute, botere publiko guztientzat lotesleak dira eta ondore orokorrak sortzen dituzte denen aurka Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratzen direnetik (KALOren 38.1 art.).
|
Baina
Konstituzio Auzitegiak ez du jurisprudentzia sortzen konstituzio aurkakotasun errekurtsoak edo arazoak ebazten dituenean bakarrik, baita Konstituzioan jasotako oinarrizko eskubideen eta askatasun publikoen ingurukoa interpretatzean (babes errekurtsoaren bidez) edo estatuko, autonomia erkidegoko edo toki erakundeetako organoen eskumenak zein diren ezartzean (legeria arau-emailean ezarritako gatazk...
|
|
Modu horretan, «atzeko atetik» legegintza aldarazpen ugari eta garrantzitsuak sartzen dira, eta ondorioz, omnibus lege berriak bihurtzen ari dira, lege iruzurraren ertzertzean. Nire ustez, askotan, segurtasun juridikoaren printzipioa urratzen dute,
|
baina
Konstituzio Auzitegiak esanbidez ez du ezer esan «gehiegikeria» horien inguruan.
|
|
Era berean, eskuordetzak epea finkatuta du, eta beraz ezin da modu inplizituan edo denbora mugagaberako eman. Behin epe hori igarota, eskuordetza iraungi egiten dela ulertu behar da,
|
baina
Konstituzio Auzitegiak onartu du geroko lege batek (esaterako 1992rako Aurrekontuen Legeak) bigarren epe bat gaitzea iraungitako lehenengoaren ordez (martxoaren 20ko 61/ 1997 KAE, Lurzoruaren Legeak ezarritako legegintzarako eskuordetza Aurrekontuen Legearen bidez luzatzeari buruzkoa). Amaitzeko, hauteskunde orokorrak egin ondoren Gobernua jardunean dagoen denbora osoan eskuordetza eten egiten dela adierazi behar da, GLren 21.6 artikuluak ezarritakoaren arabera.
|