Bilaketa
dist.
non
lema/forma
nola
bilaketa
kategoria
Iragazkiak

Emaitzak: 168

2008
‎Mariano Raxoi PPko presidenteak zehaztu du bere alderdiak uda bukatu aurretik aurkeztuko duela galdeketa legearen kontrako helegitea Espainiako Auzitegi Konstituzionalean. Horretarako, gutxienez Kongresuko 50 diputaturen sinadura ditu.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalari auzia behin betiko amaitu dezala ere eskatu dio Atutxak: «Denbora asko daramagu eskatzen, edo eskatu baino gehiago erregutzen, kajoian sartuta duena behingoagatik konpontzeko».
‎Espainiako Gobernuak «segurtasun osoz» Espainiako Auzitegi Konstituzionalean aurkeztuko duen helegiteak aurrera eginez gero sortuko litzatekeen egoera «oso larria» dela iritzi diote bi alderdietako ordezkariek. Hori aztertzeko hirukoa osatzen duten hiru alderdiren arteko lehenengo bilera bat deitzea adostu dute, eta, ondoren, Aralar ere batuko zaie, «kontsulta legea babesteko gara daitezkeen ekimen guztiak aztertu eta koordinatzeko».
‎Kontsulta legearen inguruan Espainiako Auzitegi Konstituzionalak hartu beharreko erabakiaren gainean, Urkulluk dio Auzitegia «epaile erosia» dela eta EAJk badakiela horrekin «jokatu» duela. Hala ere, «EAJk argi esan du beti sistemaren barrutik egin behar duela sistemaren aldaketa», azaldu du Urkulluk, eta horren guztiaren aurrean bere alderdia ez dela geldirik egongo eta «bere bidea» jorratuko duela berretsi du.
‎Kontxi Bilbao Ezker Batuko legebiltzarkideak irailean utziko du aulkia, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak atzera bota baitu berak eta Juan Maria Atutxak eta Gorka Knörrek jarritako erregu helegitea.
‎Kontsultaz. Urkullu, Ziarreta, Madrazo eta Zabaleta Espainiako Auzitegi Konstituzionalean izan ziren, atzo, kontsulta legearen etetea eskatzeko alegazioak aurkezten. Kontsulta zer eta zertarako den argitzen.
‎EAJren EBBko buruari ez zaizkio gustatu EAk kontsultaren inguruan egin dituen adierazpenak. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Galdeketaren Legea baliogabetuko balu ere galdeketa egin egin behar dela esaten ari da EAko lehendakari Unai Ziarreta; baina EAJko buru Iñigo Urkulluren iritzian, hori ez dator bat «Euskal instituzioen zorroztasunarekin». Gainera, atzo Radio Euskadin egin zioten elkarrizketan, EAri ohartarazi zion bere jarrerak eragina izan dezakeela EAJk datorren legegintzaldirako bidelagunak aukeratzeko orduan.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak kontsulta egitea galaraziko balu desobedientzia bideak erabiltzea ez dela egokia uste du Iñaki Galdos Gipuzkoako EAko presidenteak. Alderdi horretako kide batzuek desobedientzia bideen aukera proposatu badute ere, hori okerreko bidea dela dio Galdosek:
Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren jarrera dela-eta «haserre eta kezkatuta» daudela jakinarazi zuen. «XXI. mendean Eusko Legebiltzarrari eta Eusko Jaurlaritzari erabat demokratikoa den eskubidea ukatzea ez delako normala» daude haserre, «herritarrei galdetzea ukatzeagatik» alegia, eta Espainiako demokrazia «erabat osoa» ez dela ikusi duelako kezkatuta.
‎Saio horretan kokatu du lau alderdiak kontsulta defenditzeko asmotan Espainiako Auzitegi Konstituzionalera joan izana. Espainiako Gobernuak Kontsultarako Legearen kontra helegitea jarri zuenean auzian parte izateko asmoz alegazioak aurkeztu zituzten lau alderdiek.
‎Heldu diren hauteskundeaz gain, Kontsultaren Legeari buruz Espainiako Auzitegi Konstituzionalak hartu beharreko erabakia izan du aipagai. Baikor ala ezkor dagoenez ez du erran nahi izan, baina Konstituzionalaren ebazpena edozein izanda ere, haren argumentuak aditzeko gogoz dagoela adierazi du.
‎Bertan behera dagoen Galdeketaren Legearen aldeko beste ekimen bat iragarri du Juan Jose Ibarretxe Eusko Jaurlaritzako lehendakariak. Irailaren 15erako Espainiako Auzitegi Konstituzionalak galdeketari baiezkoa eman ezean, euskal herritarrei deia egin die Ibarretxek, «Espainiako Estatua» auzitara eraman dezaten Giza Eskubideen Europako Auzitegian.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak kontsultaren legearen aurkako erabakia hartzen badu, EA ez dela geldi geratuko adierazi du Unai Ziarreta EAko presidenteak. Urrian kontsulta egiten ez bada hori ez dela «prozesuaren amaiera» izango ziurtatu du.
‎Herenegun Estrasburgoko Auzitegira jotzeko egindako proposamenak erantzunak izan ditu alderdien aldetik. Irailaren 15a baino lehen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Galdeketaren Legea onartu ezean, herritarrei Espainia salatzeko eskatu die Ibarretxek, galdeketa etenda «eskubideak urratu» direlakoan; berak eta Eusko Jaurlaritzako sailburu guztiek ere aurkeztuko dute salaketa, hilaren 16an bertan. Herritarrek aurkeztutako salaketa horiek kudeatzeko eskatu zien Ibarretxek alderdi politikoei, «ekimenaren lider» direlako.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Galdeketarako Legea atzera botatzen badu, ez da Ibarretxek agindutako galdeketa egingo. Ezta Konstituzionalak erantzuna irailaren 15a baino geroago ematen badu ere.
‎EAJ, EA, EB eta Aralar Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren erabakiaren zain daudela dio oharrak, baiezko erantzuna jasoko duten esperantzarik erakutsi gabe. Areago, erantzuna garaiz jasoko dutenik ez dute uste.
‎«Arrazoi genuen». Horixe esan du Espainiako Gobernuak Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Galdeketa Legea aho batez atzera bota ondoren. «Gobernua seguru zegoen Ibarretxeren abentura joko arauen kontrakoa zela eta ez zuela aurrera egingo», azaldu du Maria Teresa Fernandez de la Vega Espainiako Gobernuko presidenteordeak.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren erabakia adjektibo gogorrak erabiliz kritikatu du Patxi Zabaleta Aralarreko koordinatzaileak. Epaileek emandako erabakia interpretazio «atzerakoia» «giza eskubideen elkarbizitzaren aurkakoa» eta «iraganekoa» dela dio.
‎Geert Lambert Flandriako Vlaams Progressiven alderdikoa eta ALEkoa Belgikako senataria eta Europako Batasuneko (EB) Kontseiluko kidea da. Eusko Legebiltzarrak onartutako Kontsultarako Legeari Espainiako Auzitegi Konstituzionalak jarritako debekuaren inguruan galdera idatziak aurkeztuko ditu Lambertek EBko Kontseiluaren legebiltzarrean, Estatuei «barne gaiez» galdetzea ez zaiela batere gustatzen jakin arren. Hala, Espainiak EBko Kontseiluan dituen ordezkariak derrigortuta egongo dira galderak erantzutera, nahiz eta horretarako epemugarik ez duten edukiko.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak galdeketa debekatu izana salatzeko EAJk, EAk, EBk eta Aralarrek onartutako manifestua sinatzeko aukera izan zuten Forondan elkartu ziren jeltzaleek. EAJko zuzendaritzako kideek ere sinatu zuten agiria, eta 1.500 bat sinadura biltzeko itxaropena azaldu zuten.
‎Erabakitzeko eskubideaz mintzo garela, hemen ez gara Kanadan. Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren erabakiak argi uzten du. Argudio demokratikoak ez du funtzionatzen Frantziako eta Espainiako Estatuetan.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak herri galdeketari ezarritako debekuaren aurrean, herritarrak mobilizazioetara deituko zituztela iragarrita zuten EAJk, EAk, EBk eta Aralarrek. Hala, pasa den irailaren 28an, Alderdi Egunean, Gernika eta Gasteiz era sinbolikoan lotzeko ekitaldia egingo zutela jakinarazi zuen Iñigo Urkullu EAJren EBBko presidenteak.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak debekatu izan ez balu, bihar egitekoa zen herri galdeketa Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. Bihar kontsultarik egingo ez bada ere, debekuen gainetik erabaki eskubidea gauzatu egin egingo dela berretsi du Juan Jose Ibarretxe Eusko Jaurlaritzako lehendakariak.
‎Haren abokatuak salatu du Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ez duela kasua aztertu artxibatu baino lehen
‎Baina 2005eko maiatzaren 25ean artxibatu egin zuen auzia. Bi aldiz jarri zuen helegitea auzia berriro irekitzeko, behin Madrilgo Probintzia Auzitegian, eta bertze behin, Espainiako Auzitegi Konstituzionalean. Baina bietan atzera bota zioten, 2006ko urtarrilaren 10ean eta aurtengo apirilaren 17an, hurrenez hurren.
2009
‎Epaiak lehen geunden egoera berberean uzten gaitu. Izan ere, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak antzeko erabakia hartu zuen duela hamar urte.
‎Ondotik Auzitegi Gorenak 7a baino lehen erabaki du, eta baztertuak izanez gero, hautagaitzek 9a arte izanen dute helegite bat jartzeko. Kasu horretan, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak kanpaina ofiziala hasi baino lehen ebatzi du. Hori da otsailaren 13ko gauerdia baino lehen.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ontzat eman du EAE ANV legez kanpo uztea. Auzitegi Gorenak iazko irailaren 22an debekatu zuen alderdi historikoa, eta erabakia ondo hartu zuela esan du Konstituzionalak, atzo kaleratutako autoan.
‎Madrilen hasi zen kanpaina, hautesle elkarte baten legez kanporatzearekin. Hauteskunde kanpaina hasi eta biharamunean, lehen kartelak itsatsita zeudela, berretsi zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak, ñabardura esanguratsuekin, Auzitegi Gorenak bost egun lehenago ebatsi zuena. Aukera Guztiak hautesle elkarteak bozetatik kanpo geratu zen; ez, ordea, ezker abertzalea.
‎D3M hauteskunde plataformak eta Askatasuna alderdiak haien hautagaitzen aurkako prozesu judiziala bururaino eramatea erabaki dute. Biek helegitea jarri dute haien zerrendak baliogabetzearen aurka, Espainiako Auzitegi Konstituzionalean. D3Mk bi helegite jarri ditu, lehena tramiterako ez diotelako onartu.
‎Horrela egin dute Jone Goirizelaiak eta Ana Tudankak, D3M eta Askatasuneko abokatuek hurrenez hurren. Auzitegi Gorenaren erabakiarekiko desadostasuna azaltzen duten idatzi bana helarazi diete Espainiako Auzitegi Konstituzionaleko epaileei, eta D3Mk bigarren bat beranduago.
‎LAB ziur dago. Baita Espainiako Auzitegi Konstituzionalak gaur D3Mren eta Askatasunaren zerrendak baliogabetzea erabakitzen badu ere.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak atzera bota ditu D3Mren eta Askatasunaren defentsak jarritako helegiteak. Haien zerrendak baliogabetzeko prozesu judizialean ez du oinarrizko eskubideen urraketarik ikusi.
‎D3M eta Askatasunari buruz erabakirik ez du hartu Espainiako Auzitegi Konstituzionalak lerro hauek idazteko unean, baina, bitartean ustekabe handirik gertatzen ez baldin bada behintzat, bi hautagaitzak behin betiko baliogabetuta izango dira lerro hauek irakurlearen begietara iristen direnerako. Usadioa da dagoeneko kanpaina hasiera klase hau.
‎Bakarrik joateko erabakian zerikusi zuzena izan du herri galdeketarekin gertatutakoak. 2004an Ibarretxe planak Kongresuan amaitu zuen, eta Kontsultaren Legeak, iaz, Espainiako Auzitegi Konstituzionalean. Jokatzeko zer tarte geratzen da?
‎Hori dela eta, erabilera horretarako langileei nominatik atxikitzen zaien dirua itzuli behar zaiola eskatu du. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak behin eta berriro onartu du kuota horiek ez direla Gizarte Segurantzako baliabideen parte, ziurtatu zuen Azkaratek.
‎Iniziatiba Internazionalista Herrien Elkartasuna (II HE) koalizioak eta hura osatzen duten alderdiek. Hala dio koalizioaren defentsak Espainiako Auzitegi Konstituzionalean atzo aurkeztu zuen babes helegiteak. Izan ere, Europako Legebiltzarrerako hauteskundeetara aurkezteko ahaleginean jarraitzen du II HE koalizioak, eta Espainiako Auzitegi Gorenak ebatzitako baliogabetzeari helegitea jarri dio Konstituzionalean.. ETA Batasuna rekin?
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Europako hauteskundeetan koalizioaren parte hartzea onartu eta ordu gutxira eskaini dute lehen prentsaurrekoa II HEko kideek. Ocampo koalizioko ordezkari nagusiak?
‎37 zigortuen defentsak helegitea jartzeko aukera dauka Espainiako Auzitegi Konstituzionalean. Auziak legea errespetatu duen aztertu du, eta oniritzia ematen badio, defentsak sei hilabete izanen ditu Europako Giza Eskubideen Auzitegian auzi eskaera egiteko, zer eskubide urratu diren zehaztuz.
‎Idatzian mehatxua ikusi dute bi alderdiek eta II HEren aurka jo dute. Jose Antonio Pastor Bizkaiko PSE EEko presidenteak oroitarazi du bere alderdiari ez zaiola ongi iruditu joan den hauteskundeetan Espainiako Auzitegi Konstituzionalak II HEren parte hartzea onartu izana, eta ohartarazi du idatzia froga gisa erabil daitekeela, indarkeria babesten eta justifikatzen dituzten guneak desegiteko?. Pastorren ustez, Sastreren idatzia, guztiz bidegabea da ikuspuntu demokratiko batetik?.
‎Herri Batasunak eta Batasunak 2004ko uztailaren 19an jo zuten Europako Giza Eskubideen Auzitegira. Helegitea jarri zuten aitzineko urtean Espainiako Auzitegi Konstituzionalak haien legez kanporatzeko hartu zuen erabakiaren aurka. Hiru urte eta erdi beranduago Estrasburgoko Auzitegiak tramiterako onartu zuen.
‎Baina ez da Herri Batasuna eta Batasunaren legez kanporatzeak berresteko erabili duen argudio nagusia. Estrasburgoko Auzitegiak bere egin du Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren eta Auzitegi Gorenaren, gizartearen behar larriaren printzipioa?. Haren ustez, Espainiako Justiziak, arrazoizko ondorioak?
‎Espainiako Estatu Kontseiluaren ebazpena babestu du PSE EEk. . Horri esker, indarra galdu du Espainiako Auzitegi Konstituzionalera jotzeko PPren betiko mehatxuak?, adierazi du PSE EEren Berdintasun Gaietarako bozeramaile Carmen Montonek. IUko diputatu Gaspar Llamazares ere lege proiektua, mugatzearen eta bideratzearen?
‎2008ko urriaren 25erako jarri zuen Ibarretxek kontsulta eguna, Estatutuaren 29 urtemugaren datan. Horri bide emateko kontsultaren legea onartu egin zuen joan den urteko ekainean Eusko Legebiltzarrak, baina Espainiako Auzitegi Konstituzionalak baliogabetu egin zuenez, azkenean ez zen herri kontsultarik egin egun horretan.
‎Alberto Viedma. 2008ko apirilaren 14an Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Alberto Viedmak aurkezturiko tortura salaketen ikerketa judiziala berriz ere hasteko agindu zuen, hasierako ikerketa ez zelako eraginkorra izan. Erabaki horretan Auzitegi Konstituzionalak tortura delituen larritasunak eta frogak aurkezteko zailtasunak are ikerketa sakonagoa eskatzen duela iritzi zion.
‎Editorial hori Alderdi Sozialistak orkestraturiko operazio bat da, independentismoa geldiarazten ahalegintzeko, Espainiari erregutuz ez uzteko are barregarriago Estatutua, sententzia zenbat eta ezkorrago izan orduan eta saihestezinago izango baita alderdi horren basamortuko zeharkaldia. Ezin ahantzi dugu Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Kataluniako Estatutua barregarri uzte hori, aurrez iragarri bezala, Alderdi Sozialistaren kalterako dela, zeina argudiorik gabe geratu baita Espainiarekiko duen menderakuntza zuritzeko gizarte katalanari. Zein katalanek, ez bada ideologikoki espainol denak, onartuko du bere herrialdea Madrilgo lau probintzia aldirikoetara mugatuta ikusteko duintasunik eza?
2010
‎Baina horrek badu azalpen bat. Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren sententzia batzuk jasotako eskubideak jaso behar izan zituen lege erreformak. Izan ere, duela hamar urte Jose Maria Aznarren gobernuak egindako lege berrikuntzak bertan behera utzitako hainbat eskubide berreskuratu dituzte.
‎Inork ez zuen ulertzen egoera, ezta NaBaiko lau parlamentarik zergatik ez zuten bozkatu ere. Iragan astean aurkeztu zuen Nafarroako Gobernuak Espainiako Auzitegi Konstituzionalean Haurdunaldiaren Borondatezko Etenaren eta Sexu eta Ugalketa Osasunaren Legearen aurkako helegitea, Nafarroaren eskumenak urratzen dituelakoan. Hala ere, helegite hori baliorik gabe uztea zuten xede Osasunaren Legearen aldaketarekin.
‎Hori dela eta, U manifestaziora joan dira sozialista katalan hipokritak, Jose Montilla buru zutela estatutuari 62 murrizketa egin zizkioten haiexek berak Kataluniako Parlamentuan onartu eta 48 ordura, eta orain sententzia ospetsu hori landu dutenak, balizko auzitegi baten atzean ezkutaturik. Ez al da egia, bada, Espainiako Auzitegi Konstituzional deritzona Alderdi Sozialistaren eta Alderdi Popularraren interesen mende dagoela, eta bati edo besteari atxikita dauden kontuan izanda hautatzen dituztela hango kideak. Oraindik ba al da inor ez dakienik Kataluniako PSOE Euskadiko PSOE bezala Espainiako PSOE dela?
‎Kataluniako egoera ere hartu du hizpide Puigcercosek. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Kataluniako Estatutua atzera bota ondoren CiUk eta ICVk hartutako jarrera gaitzetsi du. Hasieran autodeterminazioari buruzko erreferenduma egiteko deialdia Kataluniako Parlamentuan bideratzearen alde agertu zirela gogorarazi du, eta orain atzera egin izana aurpegiratu die.
2011
‎Aitzitik, fiskala eta Estatuko Abokatua Sortu legez kanpo utzitako alderdien jarraipena dela arrazoitu nahian aritu ziren.Bistan da, epaileek ez dute Iruinen azalpena hobetsi. Orain, Espainiako Auzitegi Konstituzionalera jo du Sortuk, legeztatzea lortu ahal izateko. Maiatzaren 22ko udal eta foru hauteskundeetan egon ahal izatea zaildu egingo zaio, ordea.«Garantia guztiak»Auzitegi Gorenaren epaia jakin aurretik iritzi ugari eman zituzten atzo ordezkari politikoek eta agintariek.
‎Ostegunean gauerdia baino lehen eman behar du epaia Espainiako Auzitegi Konstituzionalak. Horren aurretik, manifestazio nazional batean parte hartzeko deia egin du herritar talde batek.
‎Bilduk gainerako hautagai guztiek bezala parte hartu ahal izango du maiatzaren 22ko udal eta foru hauteskundeetan, eta baita abiatu berri den kanpainan ere. Hala ebatzi du Espainiako Auzitegi Konstituzionalak. Legeak agindutako muga gainditu zuten magistratuek, eta ofizialki kanpaina abiatuta zela eman zuten erabakiaren berri, gauerdia pasata.
‎Berriketan.infoZerrendei buruz Espainiako Auzitegi Konstituzionalak emandako epaiaren harira, berriketa bizia izan zen herenegun gauean eta atzo Berriketan sare sozialean. 604 erabiltzaile baditu dagoeneko.
‎Guztiek saihestu dute, lotsagabekeria urratuz, Espainiako Gobernu/ Fiskaltzak eta Estatuko Abokatutza izan direla Bilduren zerrendak inpugnatu dituztenak. Orain dela lau urte ANVren zein zerrenda inpugnatu eta zein ez erabaki zuten bezala, Auzitegi Gorenaren errieta irabaziz.Kanpaina hasi eta minutu gutxira jakin dugu Espainiako Auzitegi Konstituzionalak argi berdea eman diela Bilduko zerrendei. Azkenean korapiloa askatu dela dirudi, eta aspaldiko partez Ezker Abertzale historikoak ordezkaritza instituzionala izango du Bildu koalizioaren baitan.
‎Era guztietako auzien bueltan Madrilgo epaitegietara begira amaitzen du euskal gizarteak. Bilduren egoera zela-eta begi guztiak Espainiako Auzitegi Konstituzionalera begira zeuden egun berean kolpe gogorra jaso zuten Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Ogasunek Auzitegi Gorenaren eskutik.Laburbilduz, 435 milioi euro itzuli dizkiote Eusko Jaurlaritzak eta hiru foru aldundiek Espainiako Gobernuari. Xehetasun juridikoetan sakondu gabe, Rover auzia dela-eta diru hori Arabako ogasunarentzat izan behar zuela finkatu zuen zerga sistema auziei buruz erabaki behar duen bitarako batzordeak.
‎Urtebete igaro da Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Estatutuaren inguruko epaia eman zuenetik
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Kataluniako Estatutuaren inguruan emandako epaiak atzo urtea bete zuen. Espainiako Auzitegi Nagusiak ezarritako murrizketen ondotik, urtebetean Estatutua ez da garatu, eta geldirik segitzen du.
‎Baina honako eskaera hauek ere egin dituzte: «Sortuk legala izan behar du, eta Espainiako Auzitegi Konstituzionalak hori bera berretsi behar du bizkor eta argi; eta Euskal Herriko edozein antolakunde politiko edo sozialeko kide izateagatik pertsonak auzibidean jartzeko mekanismoak indargabetu behar dira».Eleak mugimenduaren esanetan, «urrats horiek eta beste askok abian dagoen prozesua sendotu eta atzeraezin bihurtu behar dute, alde guztiek indarkeria betiko alboratuz, eta herritarr... Gainera, Juan Mari Jauregi Fernando Mujikaren omenezko oroitarrien aurkako erasoak gaitzetsi ditu Eleak ek, eta hau adierazi dute:
‎Sortu alderdiaren legeztatzea argitzeko dagoen kontu bat da. Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren esku dago: hari dagokio Sortuk Auzitegi Gorenaren debekuari jarritako babes helegitea aztertu eta erabakia hartzea.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ez du tramitera onartu 18/ 98 sumarioan epaitu eta zigortutako auzipetuek epaiaren aurka jarritako helegitea. Helegite hori atzera botatzeko, argudiotzat eman du ez duela «garrantzi konstituzional berezirik».Hiru urtetik gora eduki du Konstituzionalak helegite hori esku artean.
2012
‎Otamendik auzi medikuaren aurrean, Juan del Olmo epaile instruktorearen aurrean, Madrilgo epaitegian eta Tolosako epaitegian salatu zuen torturak jaso izana. Madrilgo Probintzia Auzitegiak, baina, artxibatu egin zuen auzia, eta ondoren jarritako babes helegitea ez tramitatzea erabaki zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak? 2008ko martxoan?. Espainian bide judiziala agortuta, Estrasburgoko Auzitegira jo zuen Otamendik 2008ko irailean.
‎Legebiltzarrak murrizketen kontra iniziatiba hartzeko eta autogobernua defendatzeko eskatu zion herenegun, EAJ, PSE EE eta Ezker Anitzaren botoekin, eta lehendakariak atzoko kontrol saioan jakinarazi zuen hala egingo duela. Haren arabera, berehala joko du Espainiako Auzitegi Konstituzionalera, murrizketek Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako «berdintasun eta unibertsaltasun printzipioak» urratzen dituztelako. EAJ, PSE EE eta Ezker Anitzaren testuak dioenez, PPren gobernuak baliorik gabe utzi lituzke neurriok, harik eta Konstituzionalak helegiteari buruzko erabakia hartzen duen arte.
‎Ondorengo agerraldian, Lopezek gogor kritikatuko ditu Madril, bereak ez diren arloetan erabakiak hartzeagatik. Eskuduntzei buruzko eztabaida Espainiako Auzitegi Konstituzionalera eraman du Madrilek. Zehazki, helegitea jarri dio Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan botiken berrordainketa eta paperik gabeko atzerritarrei osasun arreta ukatzeko debekuari.
‎Espainiako Gobernuak Estrasburgoko ebazpena jasotako egun berean jakinarazi zuen helegitea jartzeko asmoa zuela, eta epaia irmoa izan artean ez duela urratsik egingo. Horiek horrela, Espainiako Auzitegi Nazionaleko Alfonso Guevara epaileak atzo kaleratu zuen probidentzia bat, Estrasburgoren epaia irmoa izan bitartean Auzitegi Nazionalak ezin duela Troitiño libre utzi esanez, haren kontrako epaia Espainiako Auzitegi Konstituzionalak berretsi zuenetik irmoa delako. Hala ere, onartu du Giza Eskubideen Auzitegiko epaiak Ines del Riori ez ezik gainerako euskal presoei ere eragiten diela, bai behintzat Troitiñori.
‎UPNk berak ere gaizki hartu ditu mendekotasuneko murrizketak, Madrilgo gobernuak herrialdearen eskumenen kontra egin duela uste baitu. Espainiako Auzitegi Konstituzionalerako joko du Nafarroak, beraz, mozketa horien aurkako helegitearekin. Lehenago, Gipuzkoako eta Bizkaiko diputazioek ere gaitzetsi dituzte mendekotasun alorreko murrizketak.
‎Izan ere, sinesgarritasun gutxi du alderdi jeltzaleak, Urizarren esanetan. «Lehen, Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren erabakia izan zen muga. Hala izango al da berriz ere, Urkullu jauna?».
‎«Kutxabankek ondo funtzionatzea eta bezeroak izatea nahi badugu ezin dute bertan egon Batasunakoek. Beharbada Espainiako Auzitegi Konstituzionaleko presidenteak ez du ulertuko, berak onartu zituelako Bilduren zerrendak eta berak legeztatu duelako Sortu, baina nik ulertzen dut». Nolanahi ere, ez da oraingoa EH Bildu Kutxabanketik kanpo lagatzeko emandako lehen pausoa.
‎Jaurlaritzak botiken berrordainketa ezarri duela aitortu du, ordea, Darponek. Aste honetan jakin da Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren erabakiaren berri. Jaurlaritzari agindu dio botikak kobratzen hasteko; aurka agertu da Gasteizko exekutibo berria, aurrekoa agertu zen bezala.
2013
Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren ebazpenari itxarongo dio Gallardonek
‎Haurdunaldia borondatez eteteari buruzko legearen erreforma legegintzaldiaren lehen zatian egingo duela berretsi du Alberto Ruiz Gallardon Espainiako Justizia ministroak, baina erantsi du Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren ebazpenaren araberakoa izango dela lege aldaketa. PPk berak jarri zien 2010ean helegitea legearen artikulu batzuei, baina ez dute jakinarazi aurki etorriko ote den erabakia:
‎Abuztuaren 30 arteko epea dute helegiteak aurkezteko auzitegian. Andaluziako Juntak ere atzo erabaki zuen helegitea aurkeztea Espainiako Auzitegi Konstituzionalean, eskumenak urratuko dituelakoan. Gainera, Juntak salatu du lege berriak «interes pribatuak» sustatuko dituela.
‎Nafarroak osasun alorrean erabakiak hartzeko eskumenen barruan erabaki hori ere badagoela zehaztu zuten legea onartu zuten alderdiek, eta Espainiako 2012ko errege dekretuak eragin zuen «segurtasun juridikorik eza» zuzenduko zuela. Legea indarrean dago gaur egun, baina Espainiako Auzitegi Konstituzionalak helegitea aurkeztuko diola espero dute. Gogoratzekoa da Konstituzionalak baliogabetu zuela Nafarroako Gobernuak osasun zerbitzuak bermatzeko onartu zuen dekretua.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Auzitegi Nazionalera bideratuko ditu Parot doktrina ezarrita daukaten eta auzitegi horren ebazpenaren zain dauden presoen kasuak. Hala egin du aztertu duen lehen kasuarekin, Iñaki Fernandez de Larrinoa preso gasteiztarraren auziarekin.
‎gobernuko zenbait lantaldek aztertu dute edukia, Espainiako Kongresura igorri aurretik. «Abortuaren gatazka beti larriari buruz» ebazteko, Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren doktrinari eta PPren irizpideei jarraitu die ministroak, hau da, maila berean jarri ditu haurdunaren eta fetuaren eskubideak: «Gatazkarik ez denean, nasciturus aren bizia ezin da egon emakumearen borondatearen mende bakarrik».
‎Larunbatean Iñigo Urkullu lehendakariak eginiko kritikaren ostean, erreforma «hauteskunde kalkulu» bati egotzi zion atzo Josu Erkoreka Jaurlaritzako bozeramaileak. Kazetariek galdetuta, Espainiako Auzitegi Konstituzionalean helegitea jartzearen alde ez zen agertu, Jaurlaritzak eskumenekin lotutako auzietan baino ez dituelako errekurtsoak aurkezten. Alde horretatik, EH Bilduk jakinarazi du Eusko Legebiltzarrean lehendakariari galdetuko diola legea aplikatuko duen ala ez.
2014
‎Baina, zoritxarrez, kongresuan erabakiko da, eta han PPk gehiengoa du. Jaurlaritzak adierazi du printzipioz ez duela Espainiako Auzitegi Konstituzionalera joko, desadostasunak ideologikoak direlako. Uste duzu helegitea jarri lukeela?
‎EHUren Zuzenbide Fakultatean «etxean» bezala sentitzen da Adela Asua Batarrita Espainiako Auzitegi Konstituzionaleko presidenteordea (Bilbo, 1949). Zigor Zuzenbidean katedraduna da unibertsitate horretan, eta han dauka bulegoa.
‎Espero zitekeena etorri da, espero daitekeena eta injustua dena askotan gauza bera dela pentsatzen aspaldi ikasi genuenez. Herenegun Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Bateragune aferaz eman zuen sententziak oso gutxi harrapatuko zituen ustekabean; haserre bai, baina ez ezustean. Marraztutako lerroari segitu diolako denbora guztian auziak:
‎«Herrialde berri bat egingo dugu, denon artean». Espainiako Auzitegi Konstituzionalarentzako hitzak izan ditu du Casalsek. «Auzitegi alderdikoi bateko jaunen iritzia baino balio gehiago du hemen entzun dugun jendearen ahotsa».
‎Bozkatu nahi duen herri bati ezin zaio bozkatzea galarazi». Desadostasunak daude, halere, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak galdeketa balio gabe lagako balu hartu behar luketen bideaz. ERCko presidente Oriol Junqueras desobedientziaren alde agertu da:
‎Lehen, Errioxako eta Kantabriako fracking aren aurkako legeak baliogabetu zituen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak, Espainiako Gobernuaren helegiteei arrazoia emanik, eta bide bera hartu du Nafarroako legeak ere. Konstituzionalak atzo jakinarazi zuen Madrilen helegitea tramiterako onartu duela eta, helegite horri buruzko erabaki bat hartu bitartean, haustura hidraulikoaren kontra Nafarroak erabakitako legea indargabetu behar dela.
‎Arduradun politikoen txanda da orain: galdeketaren legea onartuko du Kataluniako Parlamentuak, Espainiako Gobernuak helegitea jarriko dio, eta Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ez du utziko galdeketa egiten. Hori eskemaren barruan sartzen da.
‎Aurkakoei, gainera, atea ixten ari da Madril. Nafarroan, adibidez, fracking a debekatzeko legea onartu zuten, baina eten egin du Espainiako Auzitegi Konstituzionalak. Espainiako Gobernuak jo zuen auzitara, eskumena berak duela esanez.
2015
‎Horien artean, nabarmendu du 70 udalerrik erabaki dutela euren burua fracking gabeko eremu izendatzea. Halaber, Nafarroako Parlamentuak haustura hidraulikoa debekatzeko hartutako erabakia ere ontzat jo du, nahiz eta gero Espainiako Auzitegi Konstituzionalak atzera bota.
2016
‎«Zenbait politikariren eta polizien zalantzez gain, neurri hauen legezkotasuna ezbaian jartzen dute epaile askok, eta hori gertatzen da, bereziki, araudiok Europako parametro demokratikoetan kabidarik ez dutelako. Lege hauen aurka helegiteak jarri dira Espainiako Auzitegi Konstituzionalean, Europako Giza Eskubideen Auzitegian... Lege hauen etorkizuna ezbaian dago».Antzera pentsatzen du Kalparsorok.
‎Bitariko batzorde batean aztertu dute gaia, baina ez dute adostasunik egin. Hortaz, Espainiako Auzitegi Konstituzionalera jo du gobernuak. Ministro kontseiluan hartu zuten erabakia atzo, jardunean dago gobernua?.
‎arnasguneetan euskara soilik erabil daiteke herritarren eskubideei kalterik egiten ez bazaie?. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak baliogabetu zuen, Espainiako Gobernuak helegitea aurkeztu eta gero, oraingoak ere salaketa jartzeko asmoa azaldu du?. Eusko Legebiltzarra urte luzeetan ez da gai izan Konstituzionalaren erabakiak sortutako hutsunea betetzeko.
‎Beste behin esan du Espainiako Auzitegi Konstituzionalak tortura salaketa bat ez dela behar bezala ikertu Espainiako auzitegietan. Oraingoan, Irati Mujikak jarritako helegite bati erantzunez eman du ebazpena.
Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren epaiei desobeditzen dieten politikariak inhabilitatzeko eskumena aitortu dio bere buruari auzitegi horrexek berak. PPk duela urtebete in extremis onartutako erreforma ontzat eman dute auzitegiko zortzi epailek; beste hirurek aurka bozkatu dute, boto partikularra aurkeztuta.
2017
‎Epaiketa egin edo ez erabakitzeko txostenak igortzen ari dira aldeak Espainiako Auzitegi Gorenari, eta Fiskaltzak argi esan dio bere iritzia: Kataluniako Presidentetza aholkulari ohia epaitu eta zigortu egin behar da.Fiskaltzak desobedientzia? Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren agindua ez betetzea, eta prebarikazio administratiboa egotzi dizkio Homsi, 2014ko azaroaren 9ko herri galdeketagatik.
‎Parlamentuak urte honetarako bide orria onartu zuen, tartean, erreferenduma egitea?, baina Konstituzionalak hura atzera bota zuen. Hala ere, bide orriarekin aurrera jarraitzeko asmoa adierazi du Kataluniako Generalitateak.Horrez gain, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ebatzi du eskualde autonomikoek «atzerri jarduerak» izan ditzaketela; ez, ordea, «nazioarteko harremanak». Madrilek Kataluniako Atzerri Sailaren kontra aurkeztutako helegitea onartu du horrela.
‎Oso denbora gutxian, hirugarren kolpea. Egun gutxiren buruan, Nafarroako hiru foru legeren adar nagusiak moztu ditu Espainiako Auzitegi Konstituzionalak. Lehenik, sendagaiak berrordaintzeko 2012ko foru legearen artikulu nagusiak baliogabetu zituen; bigarrenik, kalamu elkarteen legearekin gauza bera egin zuen.
2018
‎MADRIL. Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ebatzi du Eusko Jaurlaritzaren Droga Mendekotasunei eta Adikzioei Arreta Integrala Emateko Legearen 83 artikuluak ez dituela zapaltzen estatuaren eskuduntzak kalamu kluben inguruko arauetan. Estatuko Abokatutzak, demandan, adierazi zuen adikzioen legeak arautzen duela kalamuaren «kontsumoa, hornikuntza eta banaketa», eta, ondorioz, estatuaren eskuduntzak zapaltzen dituela, farmazia produktuen legeriaren, zigor legeriaren eta segurtasun publikoaren alorretan, arlo horiek guztiak estatuaren esku daude?. Auzitegi Konstituzionalak, ordea, atzera bota du auzi hori.
‎Datozen egunetan informazioa partekatuko dute, eta espero dute informazio truke horren ostean ezartzea Eskumenen Batzorde Mistoa batzartzeko data. Bilbo Basauri eta Alonsotegi Barakaldo trenbideak Jaurlaritzaren esku uztea izango da lehen pausoa, 2016ko ekainean Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ebatzi baitzuen Jaurlaritzari dagozkiola.
2019
‎Kontakizun horrek «oinazea» eragiten die biktimei, eta «berriro egiten ditu biktima», Foro Sozial Iraunkorraren esanetan. Horrez gain, aitortza horrek «egia poliedrikoa marrazten» lagunduko luke, «errealagoa eta gizarteak sufritutako esperientzietara egokituagoa».Eusko Legebiltzarrean eta Nafarroako Parlamentuan tramitazioan dira Poliziaren indarkeriari buruzko legeak, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak atzera bota eta gero bi legebiltzarrek aurrez onartutako arauak. Herenegun, esaterako, Eusko Legebiltzarreko Giza Eskubideen Batzordean onartu zuten 2016ko araua aldatzen duen txostena.
‎Izan ere, 2007ra arte soilik andrez osatutako zerrendak aurkeztu zituzten, baina ordutik aurrera gizon eta emakumez osatutakoak aurkeztu behar izan dituzte, Espainiako Berdintasun Legearen eraginez.Zerrenda parekideen auziaHauteskunde zerrendetan parekidetasuna egoteko, Espainiako Berdintasun Legeak behartzen du zerrenden %40 gutxienez gizonek edo emakumeek osatzea. Plazandreok ek soilik emakumez osatutako zerrenda aurkeztu zuen 2007an, baina Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ebatzi zuen ez zela legezkoa, «baztertzailea» zelakoan. «Diskriminazioaren ideia faltsua da.
‎Errekurtsoa jarri, eta 2011n bertan behera utzi zuten ikerketa. Espainiako Auzitegi Konstituzionalera jo zuen ondoren, eta baita Giza Eskubideen Europako Auzitegira, baina azken horrek ez zuen auzia aztertu, salaketaren «forma» ez zelako bideragarria. Orain, NBEren batzordeak Espainiari eskatu dio tortura salaketak «berehala» eta modu «inpartzialean» ikertzeko.Giza Eskubideen Europako Auzitegiak hamar euskal herritarren torturen auziengatik zigortu du Espainia 2010etik:
2020
‎Biek mahai gainean jarri duten berme sistema da dokumentuen arteko loturarik esanguratsuena; arlo politikoan, Euskadi Estatua Aldebiko Batzordea eratzea proposatu zuen Jaurlaritzak —Kontzertu Politikoaren Batzorde Mistoa EH Bilduk—, harreman eredu horretan sor daitezkeen desadostasunak konpontzeko. Maila judizialean, biek jaso dute «Gatazken Auzitegi» bat sortzea Espainiako Auzitegi Konstituzionaleko areto berezi gisa; bi kasuetan, magistratu kopuru parekidea izango lukete Espainiak eta Euskal Autonomia Erkidegoak.
‎Izan ere, hiru helegite daude Espainiako Auzitegi Konstituzionalean. Bi, euskal erakundeek emandako arauen kontrakoak —Polizia Legearen erreforma eta Merkataritza Gune Handien Lurralde Antolaketarako legea—, eta, bestea, Espainiako Gobernuaren Segurtasun Digitalari buruzko Errege Dekretua —155 digitala esan izan zaiona; horren arabera, gobernuak baliogabetu egin ditzake sareko domeinuak eta komunikazio zerbitzuak, badaezpadako neurri gisa—.
Emaitza gehiago eskuratzen...
Loading...

Bilaketarako laguntza: adibideak

Oinarrizko galderak
katu "katu" lema duten agerpen guztiak bilatu
!katuaren "katuaren" formaren agerpenak bilatu
katu* "katu" hasiera duten lema guztiak bilatzen ditu
!katu* "katu" hasiera duten forma guztiak bilatzen ditu
*ganatu "ganatu" bukaera duten lema guztiak bilatzen ditu
!*ganatu "ganatu" bukaera duten forma guztiak bilatzen ditu
katu + handi "katu" eta "handi" lemak jarraian bilatu
katu + !handia "katu" lema eta "handia" forma jarraian bilatu
Distantziak
katu +3 handi "katu" eta "handi" lemak 3 elementuetako distantzian bilatu
katu +2 !handia "katu" lema eta "handia" forma 2 elementuetako distantzian bilatu
katu +2 !handi* "katu" lema eta "handi"z hasten diren formak 2 elementuetako distantzian bilatu
Formen konbinazioa desberdinak
bero + handi | asko "bero" lema eta jarraian "handi" edo "asko" lemak bilatu
bero +2 !handi* | !asko* "bero" lema eta jarraian "handi"z edo "asko"z hasten diren formak
!bero + handi|asko|gutxi|txiki "bero" forma eta jarraian "handi", "asko", "gutxi", "txiki" lemak
Ezaugarri morfologikoekin
proba + m:adj "proba" lema eta jarraian adjketibo bat
proba +2 m:adj "proba" lema eta bi hitzetako distantziak adjektibo bat adjketibo bat
bero + handi|asko + m:adi "bero" lema jarraian "handi" edo "asko" eta jarraian aditz bat
proba + m:izearr-erg "proba" lema eta ergatibo kasuan dagoen izen arrunta

Ezaugarri morfologikoak

KATEGORIA
adb adberbioa
adi aditza
adilok aditz-lokuzioa
adj adjektiboa
det determinatzailea
ior izenordaina
izearr izen arrunta
izepib pertsona-izena
izelib leku-izena
izeizb erakunde-izena
lbt laburtzapena
lotjnt juntagailua
lotlok lokailua
esr esaera
esk esklamazioa
prt partikula
ono onomatopeia
tit titulua
KASUA
abs absolutiboa
abl ablatiboa
ala adlatiboa
ban banatzailea
dat datiboa
des destinatiboa
erg ergatiboa
abz hurbiltze-adlatiboa
ine inesiboa
ins instrumentala
gel leku-genitiboa
mot motibatiboa
abu muga-adlatiboa
par partitiboa
psp postposizioa
pro prolatiboa
soz soziatiboa
MUGATASUNA/NUMEROA
mg mugagabea
ms mugatu singularra
mp mugatu plurala
mph mugatu plural hurbila
ADITZ MOTA
da da
du du
dio dio
zaio zaio
da-du da-du
du-zaio du-zaio
dio-zaio dio-zaio
da-zaio da-zaio
du-dio du-dio
da-zaio-du da-zaio-du
da-zaio-du-dio da-zaio-du-dio

Euskararen Erreferentzia Corpusa Euskararen Erreferentzia Corpusa (EEC)
© 2025 Euskaltzaindia